Dagboek Pater Van Doninck

Van maandag 18 november 1918 tot en met zondag 24 november 1918

Maandag 18 november 1918 (dag 1562)
In Hingene had pastoor Verhaegen vanaf de preekstoel het nieuw Belgisch volkslied voorgelezen en aangeprezen, en er werden 600 exemplaren in die voormiddag verkocht, 25 centiem ’t stuk. In Bornem 500.
Zoals te verwachten was, werden gisterenavond de Duitse koten te Bornem erg toegetakeld. De inboekel op straat gegooid en stuk geslagen. O.a. Pol Schuim, Prosper Vergauwen. Jan uit ’t Hol smeet met handgranaten.
Nel Bazaar (Corn. Vermeiren), Boer De Witte, Jef van ’t Landhuis, Charelke Tip waren de bijzonderste slachtoffers. Mannen van Mariekerke en Branst hielpen plunderen.
Studiekring van onderpastoor De Ceulaer en komiteitsleden werden als opstokers aangeklaagd. Zo zei de onderpastoor De Ceulaer deze morgen: Jammer dat de gekende slechte vroulie bijtijds uit de voeten waren, anders waren ze kaal geschoren geworden zoals elders.
Deze avond werd de burgerwacht te Bornem heringericht.
Om 10 ½ deze middag vertrok de Prior over Temse, Antwerpen naar Holland.
Om 11 uur kwam Leonardus thuis van Lippelo. De pastoor had nogal veel te lijden gehad in kerk en pastorie.
Vandaag werd het kapittel en de pand geschuurd.
Om 1 uur bracht Placidus de helm, die Rittmeister Backhausen op de Dilft had achtergelaten.
Gisteren namiddag hoorden we 2 zware ontploffingen zuidwest. Men vertelt dat de zuidstatie van Brussel in de lucht is gevlogen. Af en toe worden nog enige kanonschoten of ontploffingen waargenomen.

Dinsdag 19 november 1918
(dag 1563)
Om 7 uur deze morgen is onze vluchteling Bourgeois met vrouw en 4 kinderen naar huis getrokken, zijn bagagie op een wagentje en kruiwagen.
Meneer Poodts is naar Holland met zijn vrouw om zijn geld te gaan halen!
Om 2 uur brengt een man van Niel een kaartje van P.De Vriend S.J. de retret aankondigend tegen zondag aanstaande: retret onbepaald verdaagd.
In het dorp worden stallingen gevraagd voor paarden der Belgische troepen die gaan komen.
Men hoort niet praten dan van soldaten die thuis komend hun ontrouwe vrouwen de kop in of afslaan. Het volk blijft ongehinderd voortwerken aan de afbraak van ’t houtwerk in de loopgraven.
Het water in de Donk is binnen de grachten getreden.

Woensdag 20 november 1918 (dag 1564)
Om 8 uur bezoek van meneer Henri Van Baren, gisterenavond thuis gekomen met de kapelaan van Kerkdriel. Deze las mis om 7 ½. Meneer Lu.en madame Van Baren zijn ook op komst naar Bornem.
Onze koetsier Phil Smet ligt te bed met de Spaanse ziekte.
Het fort is bezet door een 60-tal Belgische ruiters, de paarden bij de boeren.
Om 4 ½ komt men zeggen dat madame Van Baren met Edw. thuis is en meneer met de voituur te Temse moet gehaald worden.
Onze laatste liter petrol is in de lamp. De avondrecreatie wordt doorgebracht met een stukje bougie.

Donderdag 21 november 1918 (dag 1565)
In de Presentatie waren verschillende zusters bedlegerig en kon er geen gezongen mis gedaan worden. Ze waren met 1 stille tevreden.
Om 7 ½ las de kapelaan van Kerkdriel mis. Kort bezoek van meneer en madame Van Baren.
In het ziekenhuis en Sint-Thomaskapel wordt het legerstro opgeruimd.
De dorsvloer in de schuur wordt opgebroken en met joffers belegd.
De hovenier Jan de Jonge is weer aan ’t werk gekomen.
In de refter en ’t hospice worden de schilderijen terug gehangen.
Drukker F.De Maeyer brengt 1.000 exemplaren van de Franstalige Brabaconne.
We ontvangen deze morgen de Gazet van Antwerpen (nr.2) en deze avond de Metropole. Morgen doet de Koning zijn intree te Brussel.
Nog altijd geen electrisch licht. Het Gasthuis leent ons een liter petrol van het jaar 1914.
Men vertelt dat het volk de steenkolen gestolen heeft van de Duitse electriciteits-Zentrale en daarom er geen licht kan gemaakt worden.

Vrijdag 22 november 1918 (dag 1566)
Men brengt ons nog een papier van de Duitse Haferzentrale van de 9e dezer, om Hafer en Kartoffeln te leveren!
Om 11 uur krijgt Placidus bezoek van zijn 2 neven. Vertrekken om 1 uur.
Om 2 uur wordt onze Belgische vlag van de toren ingehaald tot als, zegt men, onze troepen uit Holland naar huis komen.
Om 4 uur bezoek van meneer Van Baren senior, op de calefact boven. Brengt voor ieder een cigaar mee en een aantal Belgische gazetten van Antwerpen – wist over onze heren weinig te vertellen – de casus apostela was in Holland geen geheim meer – hier evenmin. Meneer Van Baren scheen niet op zijn gemak.

Zaterdag 23 november 1918 (dag 1567)
In het dorp hebben we 1 liter petrol gekocht aan 8 frank, en verleden week van Phil Poorter 5.000 kilo steenkolen aan 120 frank de kilo.
Om 1 ½ gaat Leonardus op assistentie naar Mariekerke.
Om 3 uur passeren 2 vliegers over de abdij naar Antwerpen heen.
Om 5 uur ½ is de Prior thuis gekomen van zijn reis naar Holland, waar onze heren het goed maken. Sommigen, die ginder een postje hebben gekregen, zullen onmisbaar zijn en bijgevolg naar moeder abdij de abdij vooreerst niet omzien en de anderen binnen 14 dagen als … ’t gaat. (?)
Hoogw.Heer Prelaat, volgens meneer Van Baren zeer verouderd, volgens Prior nog dezelfde, maar een weinig vermagerd, denkt de 9e december terug te komen.

Zondag 24 november 1918 (dag 1568)
Om 11 ½ is Leonard thuis gekomen van Mariekerke, waar de pastorij deze dagen gevaar liep af te branden. Bijtijds geblust.
Een Duitse heer van Moerzeke bedreigd te worden kaal geschoren, wou zich te Mariekerke versmoren. In de pastorij gebracht, gebiecht, door het janhagel uitgejouwd en bedreigd, deze door Jan gekapitteld: gijlie zijt ook geen heiligen. Door de pastoor en een gebuur langs Sint-Amands gebracht, ibidem door Belgische soldaten herkend, gekortwiekt en naar huis gezonden, als een net begijntje.
Om 11 ¾ vliegtuig over de abdij in de richting van Antwerpen.
Om 4 uur gaat Leo naar Temse met de tram naar Antwerpen–Holland voor 8 dagen vakantie.
De Ven.Senior maakt ook preparaties om op vacantie te gaan.
De burgemeester ontving onverwacht zijn zoon Etienne thuis, officier, gekwetst geweest aan de arm, doch reeds genezen, moest ’s avonds terug. Item de zoon van Tist Van den Borre, een klein manneke, na 4 jaar loopgrachten leven nog welvarend, moest terug naar Diksmuide om er met andere kleine piotten een troep reusachtige Pruisen te bewaken.
Reacties

IN DE KIJKER

Maandag 25 november 1918 (dag 1569)Gisteren zijn 3 gendarmen te Bornem in het huis van juffrouw Z.Brijs gekwartierd.Tegen 7 uur deze morgen is Ven.P.Senior Nivardus, 88 jaar, op vacant...
Maandag 18 november 1918 (dag 1562)In Hingene had pastoor Verhaegen vanaf de preekstoel het nieuw Belgisch volkslied voorgelezen en aangeprezen, en er werden 600 exemplaren in die voo...
Maandag 11 november 1918 (dag 1555)Deze morgen 4 ½ eerste kanonschot hoorbaar. Af en toe nog een. Dus nog geen wapenstilstand?Om 8 ½ komt een officier, de bangmaker Pic…… en 2 soldaten...
Maandag 4 november 1918 (dag 1548)Kanon de hele dag bedrijvig in ’t westen.Deze morgen om 8 begonnen Duitsers pindraadversterkingen te maken vanaf onze brug naar het bergsken in de boo...
Maandag 28 oktober 1918 (dag 1541)Veel oefeninggeschut aan de Scheldekant.Vliegtuigen ronken de hele dag door in de omtrek.Ter gelegenheid van mijn 10e professiejaar stond er een bloe...
Maandag 21 oktober 1918 (dag 1534)Postulant Beukelaers komt om 12 uur hier aan.Onder de Sexten komt een Duits kwartiermeester met 2 soldaten plaats vragen voor 500 soldaten. Legt bes...
Maandag 14 oktober 1918 (dag 1527) Het kanon heeft de hele nacht getrommeld en blijft de ganse dag aan ’t woord. Zuid-west.Onder de mis van 9 uur passeert een vliegtuig, om 10 uur 3 ...
Maandag 7 oktober 1918 (dag 1520)Op 2e kermisdag woonden onze broeders de hoogmis en de Vespers bij in de koor. Weinig volk in de missen.Meneer Prior gaat om 7 ½ met de boot naar Antw...
Maandag 30 september 1918 (dag 1513)Geen kanon hoorbaar.Brief van President Appelmans van ’t Klein Seminarie over postulant Beuckelaers: braaf en godvruchtig. Uitslag der prijskampen ...
Maandag 23 september 1918    (dag 1506)Om 10 uur gaat Placidus naar Temse.Om 12 uur komt E.H.(Emsens?) onderpastoor van O.L.Vrouw van Antwerpen hier aan ons een stille re...
Maandag 16 september 1918 (dag 1499)De torenklok verspringt 1 uur.Mehrerau antwoordt (4 september) dat het geld der misstipendien is aangekomen, maar verzoekt missen van 2 mark te zen...
Maandag 9 september 1918 (dag 1492)Af ent oe kanon hoorbaar. Om 2 ½ tweemaal zware ontploffing zuid-west. Het huis daverde ervan.Bezoek van de schoolmeester van Breendonk. Item van Pla...
Maandag 2 september 1918 (dag 1485)Bernardus gaat te voet naar Sint-Niklaas. Retretant dir.Van Melesele las mis om 6 ½Te middag bezoek van pastoor en onderpastoor van Schelle met 15-tal...
Maandag 26 augustus 1918 (dag 1478)Processie van Branst: Ook de muzikanten van Branst (uitgenomen de koster) gingen onder de mis en sermoen bij Suske hun keel verversen en dan kwamen ...
Maandag 19 augustus 1918 (dag 1471)De Duitse politie beveelt ’s avonds de lichten uit te doen en jaagt babbelaars en commeren van de straat naar binnen. Vliegergevaar.Uit Mehrerau ant...
Maandag 12 augustus 1918 (dag 1464)Meneer Prior gaat om 8 uur te voet naar Boom en is deze avond om 8 ½ te voet van daar terug thuis gekomen.Deze avond om 7 ½ ontvangt Leo bezoek van zi...
Maandag 5 augustus 1918 (dag 1457)De mis van 10 uur werd in de kerk bijgewoond door de E.H.Retrettanten: Pastoors van Kalfort, Sint-Amands, Weert, onderpastoor van Bornem (Verbist), ...
Maandag 29 juli 1918 (dag 1450)Meneer Prior is per boot naar Antwerpen vertrokken met broeder Alfons die een nieuw gebit nodig had. Ze kwamen om 6 uur terug thuis.Kaart van H.H.Abt a...
Maandag 22 juli 1918 (dag 1443)Meneer Prior las in ’t gasthuis, waar hij overnachtte, mis om 5 ½ uur en om 7 uur vertrok hij met 3 nonnen in een open voituurke van Nel Bazaar (alias ...
Maandag 15 juli 1918 (dag 1436)Gosuinus schrijft een brief (getypt) aan de Prior en laat weten dat ze te Gastel op de pastorij de jubilé gevierd hebben van 50 jaar professie van broed...
Maandag 8 juli 1918        (dag 1429)Om 9 ¾ passeert een vlieger boven de abdij, Branst–Puurs. Item om 5 uur in tegenovergestelde richting. Item om 7 ½ w...
Maandag 1 juli 1918(dag 1422)Om 12 uur bezoek voor Nivardus van 2 nichten.In het dorp is aangeplakt dat de maximumprijs der patatten gesteld is op 28 frank de 100 kilo. Een slimmerik he...
Pater Benedictus Van Doninck werd op 9 oktober 1858 in Herentals geboren  als Josephus Dionysius Van Doninck.  Op 19-jarige leeftijd trad hij binnen bij de Cisterciënzers te B...