Dagboek Pater Van Doninck

Maandag 21 oktober 1918 tot en met zondag 27 oktober 1918

Maandag 21 oktober 1918 (dag 1534)
Postulant Beukelaers komt om 12 uur hier aan.
Onder de Sexten komt een Duits kwartiermeester met 2 soldaten plaats vragen voor 500 soldaten. Legt beslag op heel de boerderij, washuis, hospice, keuken, refter, pand west en zuid, kapittel, ziekenhuis, onder en boven.
Om 10 uur beginnen we op te ruimen. Werkvolk van ’t comiteit sleurt de voorraad erwten en bonen naar den Bouw. Ons werkvolk verdraagt onze graanoogst. Paters en broeders dragen schilderijen en meubels tot ’s avonds toe.
Er staan 18 paarden gestald.
Om 4 ½ passeren 4 vliegers oost-west.
De juffrouwen Van Mierlo vertrokken deze morgen naar Antwerpen.
Men vertelt dat Et.Cammaert zou gesneuveld zijn.

Dinsdag 22 oktober 1918 (dag 1535)
Eerwaarde moeder van ’t gasthuis en zuster Bernarda moesten met een weeskind per voituur naar Mechelen. De postulant reed mee om zijn pas te laten veranderen. Ze kwamen om 6 uur deze avond thuis.
Om 1 uur komen 5-6 wagens geladen met kisten enz. op de koer. De voerlui waren boerenjongens van Oudenaarde en omstreken, voor 2 dagen gerekwireerd, reeds 5 dagen op reis.
Duitse juffers waarvan een 10-tal schrijfsters in ’t dorp ingekwartierd, komen om 4 uur onder de afgeladen kisten hun benodigdheden zoeken.
Op een der wagens zaten 2 vette varkens en een tiental ganzen, 2 eenden en 4 kiekens. De voerlui slapen bij hun paarden. Een Duitse wacht slaapt in ’t ziekenhuis. Oppasser van de Rittmeister.
Deze en 6 andere officieren verblijven op den Dilft. De katholieke aalmoezenier logeerde bij de pastoor maar gaat in kwartier bij de commissaris van politie. De fabriek van Theodoor De Maeyer in beslag genomen voor 150 soldaten.
Wij hebben de hele dag nog verhuisd. Leonardus op ’t noviciaat, Leo tegenover mijn kamer.
Deze avond houden we calefact op ’t oud ziekenhuis, grote kamer. De econoom betrekt de kleine kamer van ’t oud ziekenhuis. Sommigen zijn benauwd dat men ons aan de deur gaat zetten!

Woensdag 23 oktober 1918
(dag 1536)
Broeder Alanus maakt electrisch licht op ’t oud ziekenhuis.
Het kanon, veldgeschut, naderbij hoorbaar. Nacht en dag meer westwaarts naar Gent.
Postulant Beukelaers is na de mis om 10 uur naar zijn familie te Niel gegaan tot maandag.
Om 10 uur komt Rittmeister Backhausen inspectie doen. Een grote vent, witte haren, rood gezicht, zeer beleefd. Hij logeert op den Dilft met 6 officieren. Gisterenavond was er zuippartij Phil en Jefke moesten mee drinken en lagen deze morgen nog met zware koppijn te bed. De vrouw van Phil moest er de keuken doen. De Rittmeister zei tegen de Prior dat de 500 manschappen vandaag nog niet zouden komen bij ons. Morgen wellicht. Falls nicht. Ze waren reeds 4 dagen en retard. Hij spreekt Frans.
Om 1 ¼ passeren 200 man infanteristen van Sint-Amands komend voorbij de Stenen Molen, hadden aan de Makkadam-Oppuurs een uur oponthoud gehad en trokken al zingend het dorp in. Twee koeien achteraan. Ganzen, eenden werden deze morgen afgeladen en naar de vijver gedaan. De varkens naar J.Van Fraeyenhoven om geslacht te worden. Ons varken, ook niet meer "in tuto” wordt quasi verkocht aan Jan om morgen geslacht te worden.
Leo ontmoette in ’t dorp den katholieke Pfarrer die hun zei dat P.Maurus van Stans te Antwerpen is.
Op de vraag welke troep hier te Bornem kwam, zei hij dat het een allegaartje was dat heel Duitsland vertegenwoordigde.
3.000 jongens van Sint-Niklaas-Temse trokken om 5 uur door Bornem om te Sint-Amands aan pindraadversterking te gaan werken. Het maakt Bornemse jongens benauwd.

Door de opgeëiste jongens uit Vlaanderen te Bornem voorbij rijdend gezongen:

De Keizer in den Ijzer
Met een geheele broederhand
Beschermen wij ons Vaderland
Berlijn, Berlijn, gij Duits venijn
Uw straf zal eens verschrik’lijk zijn
Gij vuig gebroed, gij steelt ons goed
Gij moordt ons oudren, broedren zoet,
      Vlieg met uw keizerlijke pin
      Den ijzer in (bis)


Weleer groot man, waart gij gekend
Maar niet gevreesd door ’t volk van Gent
Uw helse Duitse oorlogsplan
Stuitt’af op Generaal Leman
In Luikerland, met kloeke hand
Ter eeuwige eer van Belgenland
      Spring met uw Keizerlijke pin
      Den Ijzer in (bis)


Een kersteboom, oja! zo schoon!
Maar ach, het was een ijdle droom
Het feestpaleis in volle pracht
Het klokgelui tot middernacht
Maar Roeland die de sterkste was
Die luidt tot schand’ van ’t geuzenras
      Zak met uw keizerlijke pin
      Den Ijzer in (bis)


In fieren gang, de Vlaamse Leeuw
Wordt ook genoemd van eeuw tot eeuw
Hoezee! Gij dappren die met spoed
Ten strijde trekt met heldenmoed
Van oost tot west van zuid tot noord
Weergalmt de kreet "Den Duits ter dood.”
      Weg met uw Keizerlijke pin
      Den Ijzer in (bis)


Donderdag 24 oktober 1918 (dag 1537)
Ons varken, 101 kilo, door Mil Moens deze morgen naar de slachterij van Puurs per kar weggevoerd en tegen avond terug gebracht gevierendeeld bij Jan Van Fraeyenhoven en van daar bij ons.
Om 10 uur 200 man van Sint-Amands Duitse troepen trekken ’t dorp in.
J.Mees gisterenavond van Gent komend (universiteit gesloten) zou verteld hebben dat Sint-Amandsberg reeds genomen is. Koning, Koningin en Prins Leopold hebben hun triomfantelijken intocht in Brugge gedaan.
Om 2 uur passeren 2 vliegers over de abdij. West-oost. Item 2 om 4 uur.
Om 4 uur komt de katholieke geistlicher met den Oberstabartz (protestant) en een officier (katholiek secretär am Obergerichtsrath van Frankfurt a/Main, goed bevriend met Willi zaliger) bezoek brengen aan de bibliotheek. Ze gingen weg om 4 ½. De pfarrer kwam om 7 uur bij de Prior te biechten.
De Rittmeister komt alle dagen om 1 liter melk, betaalt 0.60 frank.
De gemeente moet 1.000 beddebakken laten maken, alle timmerbazen zijn gerekwireerd (de burgemeester wakkert ze aan om stillekes te werken) 2.000 beddelakens en dekens moeten geleverd worden.

Vrijdag 25 oktober 1918
(dag 1538)
Kanon hoorbaar.
Deze nacht werden de mensen in ’t dorp opgebeld dat ze vandaag in de voormiddag naar Sint-Amands moesten gaan koeien halen. Er waren er 1.800 per schip aangekomen, voor het kanton Puurs. Om 8 uur trok de champetter met ’n troep volk naar Sint-Amands. De koeien waren nog te Baasrode. Champetter met anderen komen terug zonder koei. Sommigen gaan tot Baasrode en komen tegen 3 uur te Bornem met 250 stuk hoornvee, dat in de wei van Van Baren voor den Dilft wordt gebracht. Die wilde kon er gaan melken en de wijven van de Kleine Hei bleven niet achter.
Rittmeister Bachhausen met 1 adjudant, 1 ordonnans komen om 10 uur zeggen dat we morgen 500 manschappen moeten verwachten. Wij mogen de keuken behouden, maar niet de achterkeuken met fornuizen.
De soepmensen moeten dus naar den Bouw in ’t dorp. Met tafels en banken worden barrikaden gemaakt in den pand aan ’t H. Hart en aan Sint-Bernardus.
In de studiezaal brachten werklieden van Kerremans 10 nieuwsoortige beddebakken 2 boven elkaar zodat er 20 man plaats heeft.
H.Poodts die gisteren ’n Duits in kwartier had, maar heus geen tas koffie noch kachel wou geven, kreeg vandaag zijn huis vol Duitsers.
Veel oefening met machinegeweren aan de Schelde. Deze wordt te Branst-Mariekerke-Sint-Amands met pindraad afgespannen.
Mie Voren (87 jaar) stokdoof, te Puurs door een trein overreden en dood.

Zaterdag 26 oktober 1918
(dag 1539)
Duitse soldaten kwamen deze nacht bij J.Van Fraeyenhoven en op veel andere plaatsen koeien te koop aanbieden voor spotprijzen. Men zegt dat er reeds 12 gestolen zijn. De 250 beesten in de wei van Van Baren zonder eten of drinken, hebben natuurlijk de wei tot modder gestampt en zoeken in de naastbijzijnde weiden te geraken, maar worden door Duitsers terug gedreven.
Om 10 uur komt een onderofficier 8 koebeesten bij ons op de boomgaard brengen. Er zijn 2-3 melkgevende koeien bij.
Deze nacht zijn er 150 Duitsers in de fabriek van Theodoor onder gebracht. Men zegt dat het gestraften zijn, meest Elsasser, uit Duitsland komend. Ze hebben geen wapens, geen bedden, weinig of geen eten. Ze wilden niet meer vechten.
Om 1 ½ uur passeert een vliegtuig van zuidwest naar noordoost.
Meneer Prior gaat naar de burgemeester om stro voor de inkwartiering.
Om 7-8 en ’s avonds bracht men 3 wagens stro die in ’t kapittel en studiezaal werden afgelost. Prior, supprior, Placidus, Leo en Bernardus bleven wakend in afwachting der 500 Duitsers die om 10 uur nog niet daar waren en wij gingen slapen. Leonardus was om 1 uur naar Mariekerke.
Er is ook een wagen aangekomen met dekens en 1 met vulkachels.
Repertorium der broeders wordt door ons in beslag genomen.

Zondag 27 oktober 1918 (dag 1540)
Om 8 ½ is een officier bezig de abdij te fotograferen langs buiten.
Er zijn deze voormiddag nog 200 man Duitse troepen in ’t dorp aangekomen.
Om 8 ½ was er in ’t gasthuis katholieke Gottesdienst. 100 man tegenwoordig, in het lof namiddag ibidem. Slechts 6 of 7 man.
Vliegtuig om 8 ½ west-oost. 3 vliegers van de entente om 11 ¾ west-oost, achtervolgd door 3 Duitse.
25 kachels worden afgeladen in de gang tussen keuken en ziekenhuis.
De scholen van Branst in beslag genomen door 300 werklieden van de Duitsers.
Een Duitser hier ingekwartierd zegt Franciskanerbroeder te zijn en bracht de namiddag door in onze kerk. Duitse families verlaten Brussel. 2 treinen daags opgepropt. Feldm. Ludendorff zou zijn demissie gevraagd of gekregen hebben en de Duitse soldaten jubelen dat het nu gauw zal vrede zijn.
Reacties

IN DE KIJKER

Maandag 23 december 1918 (dag 1597)Regen en stormvlagen.Om 10 uur zijn er 2 boerkes van Lokeren hier aangekomen en waren overgelukkig hier op onze stal hun koebeest, Paula, terug te v...
Maandag 16 december 1918 (dag 1590)Van Hingene heb ik ons kleinste ciborium terug naar huis gebracht, dat daar bij de Zusters binst den oorlog in gebruik was, het hunne met ander kerk...
Maandag 9 december 1918 (dag 1583)In ’t gasthuis heb ik na de mis het H.Oliesel toegediend op aanvraag van de pastoor aan juffrouw Feytens, die daar reeds enige weken in pensioen was...
Maandag 2 december 1918 (dag 1576)Kannes, het kauwke van Leonardus, sedert een paar dagen onpasselijk, lag deze morgen om 4 uur dood in zijn mandje op de calafact. Begraven om 10 ¾ L...
Maandag 25 november 1918 (dag 1569)Gisteren zijn 3 gendarmen te Bornem in het huis van juffrouw Z.Brijs gekwartierd.Tegen 7 uur deze morgen is Ven.P.Senior Nivardus, 88 jaar, op vacant...
Maandag 18 november 1918 (dag 1562)In Hingene had pastoor Verhaegen vanaf de preekstoel het nieuw Belgisch volkslied voorgelezen en aangeprezen, en er werden 600 exemplaren in die voo...
Maandag 11 november 1918 (dag 1555)Deze morgen 4 ½ eerste kanonschot hoorbaar. Af en toe nog een. Dus nog geen wapenstilstand?Om 8 ½ komt een officier, de bangmaker Pic…… en 2 soldaten...
Maandag 4 november 1918 (dag 1548)Kanon de hele dag bedrijvig in ’t westen.Deze morgen om 8 begonnen Duitsers pindraadversterkingen te maken vanaf onze brug naar het bergsken in de boo...
Maandag 28 oktober 1918 (dag 1541)Veel oefeninggeschut aan de Scheldekant.Vliegtuigen ronken de hele dag door in de omtrek.Ter gelegenheid van mijn 10e professiejaar stond er een bloe...
Maandag 21 oktober 1918 (dag 1534)Postulant Beukelaers komt om 12 uur hier aan.Onder de Sexten komt een Duits kwartiermeester met 2 soldaten plaats vragen voor 500 soldaten. Legt bes...
Maandag 14 oktober 1918 (dag 1527) Het kanon heeft de hele nacht getrommeld en blijft de ganse dag aan ’t woord. Zuid-west.Onder de mis van 9 uur passeert een vliegtuig, om 10 uur 3 ...
Maandag 7 oktober 1918 (dag 1520)Op 2e kermisdag woonden onze broeders de hoogmis en de Vespers bij in de koor. Weinig volk in de missen.Meneer Prior gaat om 7 ½ met de boot naar Antw...
Pater Benedictus Van Doninck werd op 9 oktober 1858 in Herentals geboren  als Josephus Dionysius Van Doninck.  Op 19-jarige leeftijd trad hij binnen bij de Cisterciënzers te B...