Dagboek Pater Van Doninck

Maandag 7 oktober 1918 tot en met zondag 13 oktober 1918

Maandag 7 oktober 1918 (dag 1520)
Op 2e kermisdag woonden onze broeders de hoogmis en de Vespers bij in de koor. Weinig volk in de missen.
Meneer Prior gaat om 7 ½ met de boot naar Antwerpen en komt om 6 ½ thuis over Temse, waar 2.000 jonge Duitse recruten waren aangekomen. Te Antwerpen moesten de colleges van de Jezuïeten en Sint-Jan Berchmans ontruimd worden voor het Rood Kruis. De stad liep vol ontmoedigde Duitse soldaten. Te Wilrijk breken de Duitsers 40 huizen af voor hun vliegpleinen.
Te middag kaart ontvangen van H.H.Abt (13 september) die voor de aangemelde postulant als novicenmeester aanstelt Benedictus, met als socius Hugo!
Meneer Van Durme, muziekleraar van Hugo gedurende 3 jaar, werd namiddag voor zijn lessen bedankt. De professor had geen zin voor Gregoriaans en de leerling geen zin voor andere muziek.
Deze nacht werd op de Steenweg naar Hingene, bij de smokkelaar Pollaert heel de boel gestolen, terwijl deze met zijn (nog niet wettig getrouwde) 2e vrouw of bijzit naar de kermis was.
Kanongedommel en schietoefeningen.
Eerste vredesgeruchten vernomen deze morgen om 9 uur.

Dinsdag 8 oktober 1918 (dag 1521)
Geen kanon hoorbaar. Kwart voor 11 uur passeert een vliegtuig boven de abdij van west naar oost.
De pastoor van Mariekerke, die per voituur de 2 capucianen – missiepaters naar Temse had gebracht, kwam om 2 ½ een kort bezoek brengen aan … zijn onderpastoor Leonardus.
(eerste bezoek sedert de oorlog, zonder naar de Prior te vragen) Hij verzocht Leonardus voortaan ’s middags te willen komen in plaats van ’s avonds, om biecht te horen van de bond (mannen en vrouwen) tijdens de goedgelukte missie opgericht. Slechts 2 of 3 zijn met de missie niet te biechten geweest.

Woensdag 9 oktober 1918 (dag 1522)
De daken waren deze morgen wit.
Geen kanon hoorbaar. Jacht in de Donk, door de Duitsers.
Om 10 uur is een auto met 2 Duitse officieren en 2 dames van ’t Rood Kruis plaatsruimte komen zoeken op ’t kasteel van Geelhand, op den Dilft en op ’t kasteel de Marnix.
Ter gelegenheid van mijn 60e verjaardag stond er in de Calefact een bloemtuil met volgend chronicom :
Sanctus Dionysius – fortis nostri supprioris –
Sexagenarii patronus – in forti tormenti voce –
Teutones superbos – brevi solo patrio ejiciat.

Onder de recreatie kwamen er twee witheren van Tours, ook van ’t jaar 1858, fijne complimenten maken.
Gerardus laat met een kaartje weten, dat hij misschien deze maand nog komt als we uit de Etappe blijven.
Om 3 uur zijn er nog een 40-tal vluchtelingen aangekomen van Rumbeke. Ze waren al van maandag over 8 dagen van huis weggejaagd door de Duitsers en te voet moeten herwaarts komen. Twee huisgezinnen kwamen een onderkomen vragen in de abdij. Het een, schoenmaker Bourgeois-Leenknecht met 4 kinderen, hier reeds ingekwartierd. Het ander gezin, waarvan de vrouw in zichtbaar gezegenden toestand was, kwam terecht bij de vroedvrouw Clem.De Man.
Men zegt dat deze avond Sint-Niklaas Etappengebied wordt en morgen Temse.
Het Duits leger is in aftocht uit Vlaanderen, op de Steenweg Dendermonde-Mechelen passeren onophoudend massa’s soldaten van alle wapenen. Te Gent is de toestand gelijk aan de aftocht der Belgen in oktober 1914.
Om 5 uur, zegt men, wordt deze avond in den Rijksdag te Berlijn beslist over de ontruiming van België. Foch, le phoque francais a mordu dans le queu du tigre teuton.

Donderdag 10 oktober 1918
(dag 1523)
Om 7 uur Duitse controle. De burgemeester op straat ontmoet, zei dat 4 Duitse doctoors van ’t Rood Kruis hun intrek op ’t kasteel zullen nemen. Officiers hebben de sluizen van ’t sas komen bezichtigen en spraken van de Donk onder water te zetten.
Geen kanon hoorbaar.
Van 12 tot 2 wandeling naar de Schelde te Branst.
Om 2 uur komt een vlieger van Antwerpen zeer laag naar de abdij af en zwenkt dan naar Sint-Amands. In de pandhof lag deze morgen een strookje papier, gisteren waarschijnlijk uit een vlieger gevallen.
Succes des alliés. Damas est à nous. 60.000 prisonniers. Een ander bracht men ons uit ‘t dorp.
Om 4 ½ komt de Prior uit ’t dorp met ’t nieuws, dat Daelemans van Sint-Amands per express-bode bij Th.De Maeyer liet weten, dat de Duitse Komandant aldaar bij de burgemeester is komen zeggen dat Wilson het Duits aanbod om vredesonderhandelingen heeft aangenomen op voorwaarde België binnen 10 dagen te ontruimen.
Om 7 ½ komt Th.De Maeyer nog vertellen dat de Kardinaal te Mechelen het nieuws heeft bevestigd. Studenten van Mechelen brachten het nieuws mee. België zou ontruimd worden. 2 Duitsers van Bornem zijn er reeds vandoor. De anderen binnen 3 dagen.
Algemene vreugde in ’t dorp!

Vrijdag 11 oktober 1918 (dag 1524)
Af en toe knatteren nog de mitrailleuzen aan de Schelde en bromt het kanon nog in de verte. En toch zijn de mensen als gek van blijdschap: ’t is vrede!
Om 8 uur begon de feestklok van Bornem plechtig te luiden tot 9 ½
Om 10 uur de 3 klokken der abdij.
De Ven.Senior heeft er nog aan meegeholpen. Op een oogwenk waren de dorpshuizen bevlagd. Schoolkinderen van de broeders trokken al zingende door de straten met vlaggetjes zwaaiend. De harmonie der Roos (activisten) trok uit, maar kwam al dadelijk in botsing met de anti-activisten die de Brabaconne aanhieven en ’t volk op hunnen kant kregen.
Leo die naar den Bouw ging om ook te vlaggen, kwam de burgemeester tegen die aan ’t orders geven was van de vlaggen in te trekken. Er was namelijk een Duits officier bij de burgemeester komen horen wat al die vlaggen beduidden. Wel, was het antwoord, men zegt dat ’t vrede is!
Niemandalle, zei de Pruis. Gauw wegdoen!
De schoonzoon van Cammaert, Delvaux, was van Mechelen thuis gekomen en vertelde aan Leo dat gisteren een auto met den gezant van Spanje, die van Holland en de generaal-president Franqui van ’t voedingscomiteit van Brussel te Mechelen bij de Kardinaal was aangekomen en vandaar naar Holland was gereden om vandaar met het Belgisch gouvernement in Le Havre te overleggen hoe ’t provisorisch gouvernement van Brussel (waarvan de Kardinaal en de burgemeesters van de steden boven de 10.000 zielen zouden lid zijn) zou werken in geval van ontruiming der Duitsers.
De Hollandse regering zou gevraagd worden troepenafdelingen naar Belgie te zenden om de orde te handhaven enz?!
Prof. J.Smet was gisteren per velo van Mechelen met hetzelfde nieuws toegekomen te Sint-Amands, en daar begon men dadelijk de klokken te luiden en te feesten. De koster van Branst, die daar was, liep naar huis, nam zijn piston en klaroende de Branstenaars bijeen, die zegden: "dan gaan we naar Bornem, daar is ’t nog kermis” en toen ze te Bornem aankwamen, wist men er nog van niets…
Om 7 ½ deze morgen komen jongens van Sint-Amands al zingende met vlaggetjes naar de broederschool te Bornem en ’t was vrede! Wel moesten de vlaggen kort daarna worden ingehaald, maar de stokken bleven steken en ’t volk had plezier! Ons werkvolk kreeg de hele namiddag vrij.
Om 2 ¾ komt een Duitser per auto aan de abdij tegen Leo zeggen, dat wilde hij een pas naar Holland krijgen, hij eerst een bewijs moest indienen, dat zijn ouders in levensgevaar verkeerden! Ja, ’t zijn oude mensen, zei Leo. Overigens ’t zal niet lang meer nodig zijn een Duitse pas te vragen!
Om 3 uur komt een student van Sint-Jan Berchmans (De Vos) hier aan, met (recommandatie) van een onderpastoor van Antwerpen, die hier retret deed. Die jongen vertelde dat ze in Sint-Jan Berchmans 24 uur tijd hadden om te ontruimen, en er veel gestolen werd door de … helpende studenten!
Deze avond verlegden we ’t calefactorium naar de warme studiezaal.

Zaterdag 12 oktober 1918 (dag 1525)
Het kanon bromt nog altijd voort en aan overzijde der Schelde knatteren de mitrailleusen. Oefeningen.
De vrede-vreugde van gisteren is afgekoeld en de mensen in ’t dorp lopen met een beteuterd gezicht.
In het dorp is aangeplakt dat er voortaan maar één slachterij zal zijn per kanton: te Puurs bij Aerts.
Om 2 uur vertrok de student van Antwerpen, en Leonardus naar Mariekerke.

Zondag 13 oktober 1918 (dag 1526)
Deze middag onder de recreatie tracteerde ons hier de nieuw geprofeste gasthuiszuster met 2 taarten en een goed glas wijn, uit onze kelder.
Om 12 uur passeert een vliegtuig boven de abdij west-oost.
De boter is te Brussel van 50 tot 18 frank de kilo gedaald.
De rentmeester van ’t kasteel, J.Van Roie, kreeg gisterenavond Duits bericht dat hij ’t bomen uitroeien kon staken. En Jan Hermans van Sint-Amands komt vertellen dat de Duitse soldaat bij hem ingekwartierd zei dat ze geen koper meer opzoeken en zijn zuster Mie bracht een weggestopte koperen schoentrekker om de Pruis zijn pantoffels aan te trekken.
Reacties

IN DE KIJKER

Maandag 23 december 1918 (dag 1597)Regen en stormvlagen.Om 10 uur zijn er 2 boerkes van Lokeren hier aangekomen en waren overgelukkig hier op onze stal hun koebeest, Paula, terug te v...
Maandag 16 december 1918 (dag 1590)Van Hingene heb ik ons kleinste ciborium terug naar huis gebracht, dat daar bij de Zusters binst den oorlog in gebruik was, het hunne met ander kerk...
Maandag 9 december 1918 (dag 1583)In ’t gasthuis heb ik na de mis het H.Oliesel toegediend op aanvraag van de pastoor aan juffrouw Feytens, die daar reeds enige weken in pensioen was...
Maandag 2 december 1918 (dag 1576)Kannes, het kauwke van Leonardus, sedert een paar dagen onpasselijk, lag deze morgen om 4 uur dood in zijn mandje op de calafact. Begraven om 10 ¾ L...
Maandag 25 november 1918 (dag 1569)Gisteren zijn 3 gendarmen te Bornem in het huis van juffrouw Z.Brijs gekwartierd.Tegen 7 uur deze morgen is Ven.P.Senior Nivardus, 88 jaar, op vacant...
Maandag 18 november 1918 (dag 1562)In Hingene had pastoor Verhaegen vanaf de preekstoel het nieuw Belgisch volkslied voorgelezen en aangeprezen, en er werden 600 exemplaren in die voo...
Maandag 11 november 1918 (dag 1555)Deze morgen 4 ½ eerste kanonschot hoorbaar. Af en toe nog een. Dus nog geen wapenstilstand?Om 8 ½ komt een officier, de bangmaker Pic…… en 2 soldaten...
Maandag 4 november 1918 (dag 1548)Kanon de hele dag bedrijvig in ’t westen.Deze morgen om 8 begonnen Duitsers pindraadversterkingen te maken vanaf onze brug naar het bergsken in de boo...
Maandag 28 oktober 1918 (dag 1541)Veel oefeninggeschut aan de Scheldekant.Vliegtuigen ronken de hele dag door in de omtrek.Ter gelegenheid van mijn 10e professiejaar stond er een bloe...
Maandag 21 oktober 1918 (dag 1534)Postulant Beukelaers komt om 12 uur hier aan.Onder de Sexten komt een Duits kwartiermeester met 2 soldaten plaats vragen voor 500 soldaten. Legt bes...
Maandag 14 oktober 1918 (dag 1527) Het kanon heeft de hele nacht getrommeld en blijft de ganse dag aan ’t woord. Zuid-west.Onder de mis van 9 uur passeert een vliegtuig, om 10 uur 3 ...
Maandag 7 oktober 1918 (dag 1520)Op 2e kermisdag woonden onze broeders de hoogmis en de Vespers bij in de koor. Weinig volk in de missen.Meneer Prior gaat om 7 ½ met de boot naar Antw...
Pater Benedictus Van Doninck werd op 9 oktober 1858 in Herentals geboren  als Josephus Dionysius Van Doninck.  Op 19-jarige leeftijd trad hij binnen bij de Cisterciënzers te B...