Dagboek Pater Van Doninck

Van maandag 3 juni 1918 tot en met zondag 9 juni 1918

Maandag 3 juni 1918 (dag 1394)
De pastoor van Kalfort komt deze middag eten en gaat dan tegen 3 uur voort naar Branst ter pastoorsconferentie.
Grote opschudding tussen de vluchtelingen! Verleden week hadden vliegeniers briefjes uitgestrooid, de vluchtelingen met nadruk waarschuwend niet naar Vlaanderen terug te keren, omdat zij er voor de Duitsers zouden moeten werken in de vuurlinie van de Engelsen! En vandaag kregen ze van de Duitsers aanzegging van morgen tussen 8 en 12 uur op het gemeentehuis te verschijnen om te verklaren of zij die nog kunnen werken, bereid zijn naar hun haardsteden terug te keren. Diegenen die weigeren, zullen binnen 14 dagen geen steungeld meer ontvangen en dan toch gedwongen worden te vertrekken.

Dinsdag 4 juni 1918 (dag 1395)
In de presentatie retret voor de kostschoolkinderen door E.H.Dom, van 1904-1913 professor te Herentals, collega van E.H.De Ceulaer, wegens doofheid in disponibiliteit te Duffel bij zijn familie verblijvend.
De pastoor is deze morgen per voituur (Lanssens) naar Antwerpen.
Deze middag kwamen onze eerste aardbijen ter tafel.
Leonardus verliest een kauwke en schenkt een tweede aan J.De Jong.
De Duitsers zouden in Champagne door de Fransen zijn omsingeld?
Om 2 uur passeert een vlieger oost-west, Puurs-Sint-Amands
De vluchtelingen zouden grotendeels verklaard hebben te willen terugkeren, ook hun pastoor en de zusterkens.
Er wordt verteld dat binnen 14 dagen de "dop” wordt afgeschaft, en dat alle werklieden zullen gebezigd worden om de loopgrachten van de Vesting Antwerpen te slechten. De Prior, die naar ’t comiteit is geweest, had er niets van gehoord, maar wel horen bevestigen dat er in het kort te Bornem een activisten-winkel zou opgericht worden in het huis van Corn.Vermeir, alias "Nel Bazaar” Nieuwe Kouterstraat, met H.Blok, een 16-jarige snuiter van Puurs als kantonale. J.Mees als lokale inspecteur, meneer Sleebus als lokaal president – dus allen vreemdelingen!

Woensdag 5 juni 1918 (dag 1396)
Leonardus is rond 4 uur deze morgen met de trein naar Mechelen gereden. Hij had voorzichtigheidshalve een half dozijn tarwe-boterhammen meegenomen. Las mis bij de Minderbroeders en at er ’s middags. Om 2 ½ is hij met de trein terug gekomen.
Mgr.Lauwerijs was weer voor de eerste keer op het Bisdom en ondertekende de brieven. Mgr.Mierts heeft Leonardus 5 kwart uur ondervraagd, bijna uitsluitend over ascetische en mystieke onderwerpen. Niet uit plagerij, zegde hij, maar omdat het zijn innigste overtuiging is, dat de priesters in het algemeen, de kloosterlingen inbegrepen, veel te onwetend zijn in zaken van het geestelijk zieleleven. Dat was in de tijd der H.Theresia heel wat anders! Leonardus moest hem wel gelijk geven en bekwam 2 jaar verlenging zijner jurisdictie, maar vond het toch maar treiterachtig zo 5 kwartier over ascetisch en mystiek ondervraagd te worden. Hij bracht ook het nieuws mee dat de oorlog 7 jaar moest duren, dus zijn we goed over de helft.
Een zuster Carmeliterne die heilig leeft (want ze heeft de hele vasten niet geslapen maar met de armen uiteengestrekt gebid) houdt vol dat O.L.Heer haar verschenen is en gezegd heeft dat de oorlog nog 3 jaar zou duren.
Maar mgr.Keylen, zegt dat het dees jaar gedaan is? Wat God gezegd heeft, moet men toch zeker geloven!
Om 1 uur namiddag passeert een vliegtuig west-oost, Sint-Amands–Puurs.
Van 2 tot 4 uur bezoek van E.H.onderpastoor van Oppuurs per voituur. Na een goed half jaar te Luik in behandeling te zijn geweest en te Rillaar, is hij genoeg hersteld om zijn dienst te verrichten.

Donderdag 6 juni 1918 (dag 1397)
De Abt laat per kaart aan de Prior weten dat broeder Bonifacius te Gastel kinds wordt, niet veel meer zegt en aardig doet.
Om 2 uur gaat Leonardus biecht horen naar Lippelo en Liezele.
Na de middag weinig volk te biechten en bijna niemand ter aanbidding dan de weeskinderen van ’t gasthuis besteld.
Van 7 tot 7 ½ deze avond bezoek van E.H. Dom, die de retret preekte in de kostschool van de Presentatie. Hij houdt zich te Duffel onledig met opzoekingen te doen nopens O.L.Vrouw van Duffel. Op de pastorij aldaar, in 1914 door projectielen getroffen, zouden vele oude archieven te voorschijn zijn gekomen, die te zijner beschikking staan. Hij wist ook te vertellen dat de voorzanger van meneer Pierard op het hof te Rosendaal, die geus was, talloze perkamenten oorkonden aldaar deed verbranden afkomstig van de abdij R(osendaal). Een zijner bloedverwanten, die er knecht was, had er aan mee geholpen.
In de gazet van Antwerpen wordt het ontslag gemeld van minister-president de Brouckeville.

Vrijdag 7 juni 1918 (dag 1398)
Van 6 tot 7 uur deze morgen biecht gehoord.
Onder de mis van 7 uur las Leo volgens gewoonte op de 1e vrijdag de litanie van het H.Hart, en na de mis, waarin nog al volk (mansvolk) tegenwoordig was, las de Prior van af de preekstoel de akte van toewijding door Zijne Eminentie gemaakt. Na de mis van 7 ½ door Leo, las Placidus dezelfde akte nogmaals, en zou dezelve na de grote mis nog eens willen lezen hebben, ofschoon volgens voorschrift het maar eenmaal moest geschieden.
In de grote mis om 10 uur waren 6 mensen van Bornem! Gelukkig kwamen de Zusters van Hingene in ’t begin der mis binnen met al hun schoolkinderen en daarmee was enigszins de middenbeuk gevuld. Lange recreatie.
Om 4 ½ na de Salve Regina, wordt in de pand het beeld van het H.Hart door de Prior na een degelijke aanspraak gewijd en ingetroond. Het convent zat voltallig in de pand op stoelen en ontving elk een prentje tot aandenken, een ander werd ingelijst aan de muur gehangen in het portaal van de refter. De (nieuwe) devotie der "Intronisatie of introning” vindt binnen even als buiten de kloostermuren vurige ijveraars en minder vurige zoniet onverschilligen, die met de eersten niet meewillend, gevaar lopen door hen als minderwaardige Kristenen te worden bestempeld.

Zaterdag 8 juni 1918 (dag 1399)
In de voormiddag zijn officiële meters van de Erwtenzentrale in de Donk onze oogst komen opnemen. 2 burgers en 2 Duitse soldaten.
Gisteren bemerkten wij dat de Senior zo’n scheven mond trok, moeilijk uitsprak en slecht te been was. Wij dachten aan een kleine geraaktheid. Dr.Van de Abbeele deze morgen ontboden bevestigde dat het een waarschuwing was, schreef de patient een warm voetbad voor, requiem en een pilleke.
De Abt schrijft een kaartje aan Martinus en Hugo, datum 21-23 mei, dat hij sedert Paschen niets meer van hier heeft ontvangen.
Om 3 ½ namiddag kwam een Duits in burgerkledij een boterham vragen, hij maakt zich kenbaar als een der manschappen van de Compagnie Mecklenbürgers (Rittm. Von Loeper, Unteroff. …?) die hier in november 1914 als eersten inkwartiering kwamen zoeken. Hij werd inderdaad door sommigen herkend. Van de compagnie waren er slechts enkelen nog in leven, zegde hij. Van de Kemmelberg, waar het te veel stonk, was hij reeds sedert 3e mei voortvluchtig en zocht te deserteren over de Hollandse grens langs de Kempen. Om 4 uur was hij de deur uit.
E.H.Van Reeth, O.Proem.van Grimbergen, nog altijd te Puurs bij zijn familie, bracht na de middag de groeten van zijn abt, die te Puurs hem was komen bezoeken met schei…(?)
De gemeente van Bornem heeft aanzegging gekregen van de Duitse overheid dat vanaf toekomende maand te beginnen, suiker, sirop en honing niet meer door de gemeente maar in een speciale winkel onder directie van meneer Sleebus aan de bevolking zal worden verkocht. De voorraad, die nog in ’t magazijn was, moest ’s anderendaags reeds in de betrokken winkel overgebracht worden. Er werd echter dadelijk gezorgd dat er van de betrokken waren geen overschot te vinden was. De Verordening moest zodra mogelijk aan het publiek worden kenbaar gemaakt. Men is voornemens het met plechtig lawaai uit te laten bellen, te beginnen aan Sleebus’ deur.
St.Medardus beloofde deze morgen genoeg, met uit het sesten zwarte wolken te zenden, maar "nubes sine aqua”. De barometer houdt schoon weer en de wind draait ’s avonds noordwaarts.

Zondag 9 juni 1918 (dag 1400)
Nivardus, die geen mis las, woonde de hoogmis bij van af de boekenkamer bij het orgel. Theodoor De Maeyer, daags tevoren verwittigd, wam het orgel spelen. Onze orgel-aspirant Hugo, die reeds vier jaar les krijgt van meneer Van Durme en zich dagelijks tot overspanning toe op harmonium oefent, waagt nog niet het orgel aan te vatten.
Aan de kerkdeuren van abdij en parochie stond er na de vroegmissen een liekeszanger te zingen natuurlijk over oorlog en duren tijd. Na de missen der parochie werd door de champetter op last van de burgemeester aan de kerkdeur afgelezen dat voortaan suiker,honing en sirop door meneer Sleebus zal worden verkocht.
Te middag aan tafel eerste jonge erwten met nieuwe pot-pattaten.
Albericus Flecht O.C.R.van Echt is voor de hoogmis hier op bezoek aangekomen, en vertrok tegen Vespertijd met de trein. Hij had 3 maanden in ’t hospitaal te Antwerpen doorgebracht met de baardziekte besmet, had dan 3 weken verlof gekregen om naar familie te Dusseldorf te gaan – mocht niet naar Echt – krijgt ook hoegenaamd geen correspondentie van daar. Sedert zijn terugkomst te Mechelen, dient hij de Generaal-Major Van Rosen (Kreischef) als geheimsecretaris. Moet de Vlaamse brieven en teksten vertalen en beantwoorden. De Kreischef is protestant doch onder zedelijk oogpunt onberispelijk. Spreekt hem nooit over godsdienstzaken. Laat hem dagelijks naar de mis en het lof gaan (bij de Jezuïeten). Het kostte echter nogal moeite om een dag verlof naar Bornem te gaan en nog met absoluut verbod über Politische sachen zu reden! Staatsgefährlich!?
Meneer Prior hoopt door bemiddeling van Alberic een pas Holland te bekomen.
Reacties

IN DE KIJKER

Maandag 25 november 1918 (dag 1569)Gisteren zijn 3 gendarmen te Bornem in het huis van juffrouw Z.Brijs gekwartierd.Tegen 7 uur deze morgen is Ven.P.Senior Nivardus, 88 jaar, op vacant...
Maandag 18 november 1918 (dag 1562)In Hingene had pastoor Verhaegen vanaf de preekstoel het nieuw Belgisch volkslied voorgelezen en aangeprezen, en er werden 600 exemplaren in die voo...
Maandag 11 november 1918 (dag 1555)Deze morgen 4 ½ eerste kanonschot hoorbaar. Af en toe nog een. Dus nog geen wapenstilstand?Om 8 ½ komt een officier, de bangmaker Pic…… en 2 soldaten...
Maandag 4 november 1918 (dag 1548)Kanon de hele dag bedrijvig in ’t westen.Deze morgen om 8 begonnen Duitsers pindraadversterkingen te maken vanaf onze brug naar het bergsken in de boo...
Maandag 28 oktober 1918 (dag 1541)Veel oefeninggeschut aan de Scheldekant.Vliegtuigen ronken de hele dag door in de omtrek.Ter gelegenheid van mijn 10e professiejaar stond er een bloe...
Maandag 21 oktober 1918 (dag 1534)Postulant Beukelaers komt om 12 uur hier aan.Onder de Sexten komt een Duits kwartiermeester met 2 soldaten plaats vragen voor 500 soldaten. Legt bes...
Maandag 14 oktober 1918 (dag 1527) Het kanon heeft de hele nacht getrommeld en blijft de ganse dag aan ’t woord. Zuid-west.Onder de mis van 9 uur passeert een vliegtuig, om 10 uur 3 ...
Maandag 7 oktober 1918 (dag 1520)Op 2e kermisdag woonden onze broeders de hoogmis en de Vespers bij in de koor. Weinig volk in de missen.Meneer Prior gaat om 7 ½ met de boot naar Antw...
Maandag 30 september 1918 (dag 1513)Geen kanon hoorbaar.Brief van President Appelmans van ’t Klein Seminarie over postulant Beuckelaers: braaf en godvruchtig. Uitslag der prijskampen ...
Maandag 23 september 1918    (dag 1506)Om 10 uur gaat Placidus naar Temse.Om 12 uur komt E.H.(Emsens?) onderpastoor van O.L.Vrouw van Antwerpen hier aan ons een stille re...
Maandag 16 september 1918 (dag 1499)De torenklok verspringt 1 uur.Mehrerau antwoordt (4 september) dat het geld der misstipendien is aangekomen, maar verzoekt missen van 2 mark te zen...
Maandag 9 september 1918 (dag 1492)Af ent oe kanon hoorbaar. Om 2 ½ tweemaal zware ontploffing zuid-west. Het huis daverde ervan.Bezoek van de schoolmeester van Breendonk. Item van Pla...
Maandag 2 september 1918 (dag 1485)Bernardus gaat te voet naar Sint-Niklaas. Retretant dir.Van Melesele las mis om 6 ½Te middag bezoek van pastoor en onderpastoor van Schelle met 15-tal...
Maandag 26 augustus 1918 (dag 1478)Processie van Branst: Ook de muzikanten van Branst (uitgenomen de koster) gingen onder de mis en sermoen bij Suske hun keel verversen en dan kwamen ...
Maandag 19 augustus 1918 (dag 1471)De Duitse politie beveelt ’s avonds de lichten uit te doen en jaagt babbelaars en commeren van de straat naar binnen. Vliegergevaar.Uit Mehrerau ant...
Maandag 12 augustus 1918 (dag 1464)Meneer Prior gaat om 8 uur te voet naar Boom en is deze avond om 8 ½ te voet van daar terug thuis gekomen.Deze avond om 7 ½ ontvangt Leo bezoek van zi...
Maandag 5 augustus 1918 (dag 1457)De mis van 10 uur werd in de kerk bijgewoond door de E.H.Retrettanten: Pastoors van Kalfort, Sint-Amands, Weert, onderpastoor van Bornem (Verbist), ...
Maandag 29 juli 1918 (dag 1450)Meneer Prior is per boot naar Antwerpen vertrokken met broeder Alfons die een nieuw gebit nodig had. Ze kwamen om 6 uur terug thuis.Kaart van H.H.Abt a...
Maandag 22 juli 1918 (dag 1443)Meneer Prior las in ’t gasthuis, waar hij overnachtte, mis om 5 ½ uur en om 7 uur vertrok hij met 3 nonnen in een open voituurke van Nel Bazaar (alias ...
Maandag 15 juli 1918 (dag 1436)Gosuinus schrijft een brief (getypt) aan de Prior en laat weten dat ze te Gastel op de pastorij de jubilé gevierd hebben van 50 jaar professie van broed...
Maandag 8 juli 1918        (dag 1429)Om 9 ¾ passeert een vlieger boven de abdij, Branst–Puurs. Item om 5 uur in tegenovergestelde richting. Item om 7 ½ w...
Maandag 1 juli 1918(dag 1422)Om 12 uur bezoek voor Nivardus van 2 nichten.In het dorp is aangeplakt dat de maximumprijs der patatten gesteld is op 28 frank de 100 kilo. Een slimmerik he...
Pater Benedictus Van Doninck werd op 9 oktober 1858 in Herentals geboren  als Josephus Dionysius Van Doninck.  Op 19-jarige leeftijd trad hij binnen bij de Cisterciënzers te B...