Dagboek Pater Van Doninck

Van maandag 15 april 1918 tot en met zondag 21 april 1918

Maandag 15 april 1918 (dag 1345)
Te nacht om 2 uur moesten de uurwijzers een uur vooruitgeschoven worden, zodat de Belgische officiële tijd 3 uur werd de Duitse 4 uur.
Publieke instellingen, zoals scholen, moesten die nieuwe zomertijduur volgen, gaarne of nood. De burgemeester zegde dat hij geen uitzondering wilde maken, zoals vorig jaar, en wenste dat de nieuwe uur ook voor de kerkdiensten zou gevolgd worden. Maar de pastoor hield aan het oude uur – ook één abdijheer – er was niets afgeroepen en men zou met de missen voortgaan zoals tevoren. Vederemo.
Het geharrewar van verleden jaar desaangaande schijnt enkelen lief te zijn.
Meneer Prior ging om 12 uur naar Puurs-Breendonk en was terug om 7 ½
Wij hebben van de Duitse overheid genadige toelating bekomen om ons varken te doden.
Deze namiddag onder de loods op de werf algemene korenkoffiebranderij, waaraan paters en broers, vluchtelingwijven en hun jong deelnamen.
Gisteren heeft de ”Leere Frak en Cie” bij de beide windmolens een aanzienlijk getal bakzakken, sommige van 3 à 4 kilo, aangeslagen, wegens ontbrekende geleibrief. De maalders verklaarden dat zij ook niet wisten aan wie ze allen toebehoorden.
Op onze dormpter namiddag ook maaldag. De operatie werd onderbroken door de komst van meneer Van Damme van Temse, die ’t niet weten mag!

Dinsdag 16 april 1918
(dag 1346)
Deze morgen 3 ¼ harde donderslagen, gevolgd van regen.
Om 8 uur in de Boomstraat een wagen ontmoet, komend uit de Weert op weg naar Brussel met een stier om te slachten. Kostte 6.000 frank.
Op de zitting van ’t voedingscomiteit mopperde de pastoor iets tegen de abdij wegens de misuren. De Prior zei hem dat in de parochie de uren kon stellen volgens goesting en wij er ons zouden naar schikken!
Na de middag bezoek van De Groot, pastoor van Lovenjoel, die vertelde dat de Duitsers het klooster en de kostschool van (…) hebben in beslag genomen.
Om 7 uur komt E.H.Witvrouwen, directeur der Zusters Penitentien te Herentals hier overnachten.

Woensdag 17 april 1918
(dag 1347)
Rector Witvrouwen ging om 9 uur naar Temse. Hij schonk mij een doodsprentje van Prins de Ligne, die door 7 kogels getroffen, waarvan 5 in ’t hoofd, te Zammel 5 september 1914, 3 dagen later bij hem in ’t klooster is overleden, bijgestaan door zijn broeder, officier der gidsen. Zijn ouders kwamen aan nadat hij zijnen geest had gegeven. Nog 35 andere soldatenprentjes schonk hij mij ter ruiling mijner dubbelen (20).
Kanon hoorbaar.
De mis om 10 uur gezongen door de Prior zonder assistentie, tenzij de 4 misdienaars. Een twintigtal mensen in de kerk. Nivardus speelde de Brabaconne na de mis ter ere van Sint-Jozef, patroon van België. De broeders waren tegenwoordig in mis en vespers. Lange recreatie. Wandeling gemaakt langs ’t kasteel, de dreef naar ’t dorp herbeplant met olmen en tussenin met wilde kastaniën.
Meneer Van Baren laat aan de Prior weten dat hij reeds een maand in het Ginnenken woont, bezoek heeft ontvangen van Gosuinus, en kennis heeft gemaakt met Art.Goris, die een betrekking heeft bij een zijner vrienden.

Donderdag 18 april 1918 (dag 1348)
Deze morgen om 5 uur is door Jan Van Fraeyenhoven in het voederkot van de koestal ons varken doodgedaan. ’t Woog geslagen 130 kilo. ’t Werd 110 kilo aangegeven. De toelating om te slachten van de Duitse General-Major Von ? werd door dezes adjudant naar Bornem gebracht en, na de hele Kloosterstraat tevergeefs te hebben afgezocht, naar de eigenaar (Alfons De Maeyer) aan de garde-champetter overhandigd.
In de brievenbus aan de buitendeur zat deze middag een brief aan het adres van de Prior en Placidus, getekend door H.Van Assche, alias van Jollekes, en ongetwijfeld geschreven door de meid Fieke, die voor haar toekomst bezorgd en wellicht opgestookt door de pastoor van B(ornem) en die van Imde, het hier gedep.Fondsenfortuin harer meesters zoekt in handen te krijgen. Over de schraapzucht der paters heeft ze zich nogal hard uitgelaten op de pastorij te Liezele. Wat hier ter ore is gekomen en kwaad bloed heeft gemaakt.

Vrijdag 19 april 1918 (dag 1349)
Overdag sneeuwbuien.
Het kanon is de hele dag hoorbaar.
Leonardus ontving deze middag door de post de som van 110 mark vanwege zijn eerwaarde heer broer Redemptorist te Rotterdam, als "Ersatz” voor de vroeger toegezegde maar mislukte zending van levensmiddelen! Nu weet hij echter niet goed wat met dit geld moet worden aangevangen?
Vermits echter dit geld wordt gezonden als "Ersatz” voor de eetwaren die hij toen nodig had om in ’t leven te blijven en vermits volgens eigen bekentenis een pijp toebak hoogst voordelig is voor zijn gezondheid, wordt er eenparig geconcludeerd dat hij er besten pijptabak moet voor kopen. Ad intentionem dantis!
Om 4 uur brengt Theodoor De Maeyer mij het verslag van ’t voedingscomiteit voor ’t jaar 1917. Daaruit blijkt o.a. dat de ondersteunden van Bornem-Branst gedurende de 3 verleden oorlogsjaren een onderstand genoten van 1.303.128,50 frank. De gemeente is daartussen gekomen voor 167.592,02 frank, de abdij voor 17.289,75 frank.
De gravin heeft ongeveer dit jaar 6 hectaren grond ter beteling afgestaan het komiteit.

Zaterdag 20 april 1918 (dag 1350)
Temperatuur deze nacht 2–0. Wind zuidwest. Patatten bevrozen.
Voor de abdij aan de straat worden vandaag patatten geplant.
HH.Abt laat per kaart aan meneer Prior weten dat allen gezond zijn, maar weinig te eten hebben. Dat Ed.V.d.H. den plas over is en zijn péren heeft wijs gemaakt dat hij nog zal bisschop worden!
Om 2 uur gaat Leonardus op assistentie naar Mariekerke.
De pastoor van Bornem laat hier weten dat hij, volgens verlangen van de Kardinaal, de nieuwe uurregeling voor de kerkdiensten zal volgen en morgen zal afroepen, dat de missen voortaan ’s zondags zullen geschieden om 5 uur, 6 ½ - 10 uur. In de abdij om 7 – 8 ½ en 10 uur.
Tegen avond komt een vluchteling van Rumbeke, hier sedert een maand verblijvend, bij de Prior de weg vragen naar Holland. 2 maal is hij terug geweest naar Rumbeke, dat nu helemaal ontruimd is. Hij vreest dat de Duitsers ook hier alle jongelingen zullen dwingen aan het front te gaan werken zoals ginder.
Boer Lathouwers uit de Boskant komt met zijn rekwest van 14 dezer terug om in te vullen wie en op welke datum zijn tarwe had komen in beslag nemen, en vertelt dat verleden donderdag 2 Duitsers bij hem waren komen huiszoeking doen naar lijnzaad, en hoe hij zijn 30 kilo lijnzaad had kunnen redden met ze bijtijds in zijn hondenhok te gooien.

Zondag 21 april 1918 (dag 1351)
De pastoor roept af dat de missen toekomende zondag volgens de nieuwe uurregeling zullen plaats hebben, en dat in de kindermis van 8 ½ ook volwassenen mogen komen. – murmurante vicaris De Ceulaer.
Kanon nacht en dag hoorbaar.
Om 9 uur gaat Placidus op vacantie naar Nieuwkerke.
Reacties

IN DE KIJKER

Maandag 9 september 1918 (dag 1492)Af ent oe kanon hoorbaar. Om 2 ½ tweemaal zware ontploffing zuid-west. Het huis daverde ervan.Bezoek van de schoolmeester van Breendonk. Item van Pla...
Maandag 2 september 1918 (dag 1485)Bernardus gaat te voet naar Sint-Niklaas. Retretant dir.Van Melesele las mis om 6 ½Te middag bezoek van pastoor en onderpastoor van Schelle met 15-tal...
Maandag 26 augustus 1918 (dag 1478)Processie van Branst: Ook de muzikanten van Branst (uitgenomen de koster) gingen onder de mis en sermoen bij Suske hun keel verversen en dan kwamen ...
Maandag 19 augustus 1918 (dag 1471)De Duitse politie beveelt ’s avonds de lichten uit te doen en jaagt babbelaars en commeren van de straat naar binnen. Vliegergevaar.Uit Mehrerau ant...
Maandag 12 augustus 1918 (dag 1464)Meneer Prior gaat om 8 uur te voet naar Boom en is deze avond om 8 ½ te voet van daar terug thuis gekomen.Deze avond om 7 ½ ontvangt Leo bezoek van zi...
Maandag 5 augustus 1918 (dag 1457)De mis van 10 uur werd in de kerk bijgewoond door de E.H.Retrettanten: Pastoors van Kalfort, Sint-Amands, Weert, onderpastoor van Bornem (Verbist), ...
Maandag 29 juli 1918 (dag 1450)Meneer Prior is per boot naar Antwerpen vertrokken met broeder Alfons die een nieuw gebit nodig had. Ze kwamen om 6 uur terug thuis.Kaart van H.H.Abt a...
Maandag 22 juli 1918 (dag 1443)Meneer Prior las in ’t gasthuis, waar hij overnachtte, mis om 5 ½ uur en om 7 uur vertrok hij met 3 nonnen in een open voituurke van Nel Bazaar (alias ...
Maandag 15 juli 1918 (dag 1436)Gosuinus schrijft een brief (getypt) aan de Prior en laat weten dat ze te Gastel op de pastorij de jubilé gevierd hebben van 50 jaar professie van broed...
Maandag 8 juli 1918        (dag 1429)Om 9 ¾ passeert een vlieger boven de abdij, Branst–Puurs. Item om 5 uur in tegenovergestelde richting. Item om 7 ½ w...
Maandag 1 juli 1918(dag 1422)Om 12 uur bezoek voor Nivardus van 2 nichten.In het dorp is aangeplakt dat de maximumprijs der patatten gesteld is op 28 frank de 100 kilo. Een slimmerik he...
Pater Benedictus Van Doninck werd op 9 oktober 1858 in Herentals geboren  als Josephus Dionysius Van Doninck.  Op 19-jarige leeftijd trad hij binnen bij de Cisterciënzers te B...