Dagboek Pater Van Doninck

Van maandag 18 maart 1918 tot en met zondag 24 maart 1918

Maandag 18 maart 1918 (dag 1317)
Om 7 ½ uur is Leonardus op assistentie gegaan naar Oppuurs. Begrafenis van een onderwijzeres Nuyts.
Gisteren is het centrum van het Konijnenbos uitgebrand door kwajongens die er een hoop bladeren hadden aangestoken.
HH.Abt schrijft de Prior dat hij en allen het goed maken, doch naar vrede snakken. Ook de Generaal-abt te Rome maakte het goed, maar hij weet niet waar zijn procurator verblijft. Eigenaardig. Zwitserland en Holland zijn toch neutraal. Te Bornem lezen wij dikwijls genoeg dat Ernest in Zwitserland in Maigrange verblijft en naar zijn aard veel rondreist.
In het gasthuis is verleden nacht de novice, Maria Smet, van 't Buitenland, dwaas zinneloos geworden. Men had bemerkt dat ze reeds enige dagen zeer gejaagd was.
In de abdij had de soepadministratie bemerkt dat er dagelijks immer meer tekort was in de bedeling, ofschoon het quantum der soep niet was verminderd en het getal der ingeschreven personen niet was vermeerderd. Strengere toezicht vandaag op de persoonlijke kaarten bracht aan het licht dat: 1) er vandaag 2 emmers overschot waren en 2) dat de soepuitdelende broerders zich hadden laten bedotten door de slimmeriken van Branst, wier kaarten niet werden nagezien en maar een getal kinderen opgaven volgens beliefte.
In de Kloosterstraat vast aan het begin of einde der tranchee is Jan Boey begonnen zijn huis te bouwen. Hij hoopt deze week onder dak te zijn en er in te trekken. Het heel gebouw alles inbegrepen kost wel 300 frank! De drie andere naastbijzijnde villa's kosten met hun drie nog de helft niet! Er is dus vooruitgang, men had gezegd dat de Kloosterstraat een prachtige boulevard zou worden als de oorlog voorbij is, en het ziet er uit alsof kaffers en Laplanders hunne tenten komen planten op en tussen de puinen van lang verleden grootheid !
Geen kanon hoorbaar vandaag.

Dinsdag 19 maart 1918
(dag 1318)
Leonardus is om 9 uur thuis gekomen van Oppuurs. Om 9 ½ begint het te regenen. Namiddag om 3 ½ enige donderslagen. Weinig volk in de missen.
Sint-Jozef trakteert met 1 glas wijn in de refter en gaf lange recreatie.
Meneer Prior bracht van de komiteitzitting het nieuws mee dat de doppers dubbel tractement gaan krijgen - dat de prijs van de portie soep van 10 cent op 12 wordt gebracht - dat er 2 vluchtelingen gisteren moedwillig een kuip soep hebben omgesmeten en dat van nu af beslag wordt gelegd op de oogst van dit jaar.
In de Antwerpsche Courant van gisteren stond onder het motto: "Holland in de klem" te lezen dat Amerika geen graan meer zou leveren zoniet Holland de daartoe nodige scheepsruimte in ruiling gaf. Het zou volgens Leonardus een casus belli kunnen worden. Hij was echter te Oppuurs gerustgesteld door de meid van de pastoor, die vertelde, dat P.Martinus van op de preekstoel verkondigd had dat Holland niet te lijden had van de oorlog en ervan zou bevrijd blijven "omdat er (de Hollandse) kinderen zo goed dagelijks te communie gaan!" Aardig compliment voor de kinderen van Oppuurs, en van heel België, die P.Andreas aan 't bidden kreeg sedert een 10-tal jaren voor de bekering van de 3 miljoen Hollandse protestanten! en wat moeten die van Oppuurs ervan gedacht hebben, die in 't jaar 1914 naar Holland gevlucht waren, daar in een RK.kerk, eenen RK. pastoor vanaf de preekstoel met verachting tegen de dwaasheid van die plechtige Belgen hoorden uitvallen en ... bittere tranen geweend hebben?

Woensdag 20 maart 1918
(dag 1319)
In het gasthuis zegde de Eerwaarde Moeder dat de novice, Marie, wat kalmer was, maar een zware ziekte er op volgen zou. Typhus. De andere novice, Augustine, is beter en mag reeds wat gebruiken. Heeft ook typhus. De nonnen geven aan dat het maar influenza is, om de ambras van de Duitsers te vermijden. Het geval der eerste was echter te ernstig om er de Duitsers geen kennis van te geven. Onderweg ontmoet ik de gravin, die vertelt dat Kan.Coppens nog altijd gevangen zit en eerstdaags zal gevonnist worden. Hij mag bezoek ontvangen van zijn Prior, doch in 't bijzijn van een Duitser. Het hem toegezonden eten van buiten, komt niet dikwijls tot bij hem.
In de Presentatiekostschool is deze nacht een 12-jarig kind overleden aan tuberculose. Het eerste overlijden sinds 't bestaan der school.
Om 1 uur bezoek van 2 witte Paters van Boechout met 9 van hun 30 studenten. Ze waren te voet (5 uur gaan) afgekomen en vertrokken om 4 uur te voet naar Temse om dan met de tram naar Antwerpen te geraken. Ze hadden elk vijf boterhammen met ham belegd bij zich, beste chinese thee en 1 kilo suiker. Een glas wijn werd hun bovendien geschonken. Van hun congregatie zijn 400 man aan 't front, vechten tegen elkaar!

Donderdag 21 maart 1918 (dag 1320)
Gisteren zijn tussen de broeikassen en tegen de muur aan de geul de 200 eerste tabaksplanten in vollen grond gezet.
Broeder Alanus heeft met bijl, houweel en schup een stuk grond omgewoeld aan de hoek van de "kabal", insgelijks om er tabak te planten. Hij heeft het afgezet met eigen gewonnen ligustumstruiken en aucubaplantjes uit zaad van zelf opgekomen onder de struiken bij 't duivenhok. Een wilde eend kwam deze voormiddag op Alanus werk een ei leggen op een handvol blaren.
De post bracht deze middag een kaartje van Broeder Felix wiens broeder berecht is; een kaartje van Priors moeder die op 83-jarigen leeftijd gepensionneerd wordt van wegen haar man-schoolmeester, overleden over 30 jaar.
De Cister.Chronik. Krebs' Correspondance Cathol. met als supplement, een merkwaardig Vasten mandement der gezamenlijke Duitse bisschoppen.
Vandaag evenals gisteren geen kanon hoorbaar van geheel de dag.
Alle paspoorten voor het Etappengebied zijn ingetrokken, zelfs Jules Mees mag niet meer naar Gent. Noch fietsen - men zegt er bij dat het om persoonlijke redenen zou zijn.
De Antwerpsche Courant drukte gisteren in vette letters: Holland kapituleert! Vandaag: na de kapitulatie; volgens gazettenuitknipsels is Nederland beroerd en roerig wegens 't ultimatum van de Entente of meer nog wegens de kapitulatie der regering. Het hollandse bloed alhier laat zich wijselijk niet al te zeer beroeren en denkt: ibi patria ubi bene. Slechts één moet af en toe zijn gemoed eens ontlasten met een plechtig protest van Vaderlandsliefde.
Wie heeft van hem gezongen :
Het Vaderland is 't liefdeland
Al baarde 't U slechts smart
Vergeefs riep God naar Belgenland
In Nederland liet gij uw hart


Vrijdag 22 maart 1918 (dag 1321)
Om 2 ½ bezoek van madame de Gravin met rentmeester J.Van Roie met een Duits antwoord dat de Firma Strüs & Cie de allerenige opkopers zijn van wijmen. 2 frank de bussel. Winst. 1 frank per bussel!
Om 3 ½ passeert een vliegtuig van west naar oost. Meneer Prior vertelt dat de novice Marie deze avond moest berecht worden. De pastoor had hare biecht gehoord, maar vroeg aan de prior of hij verplicht was de andere sacramenten ook toe te dienen, ofwel door de onderpastoor kon laten doen! De ziekte was opgewonden, doch af en toe toch bewust.

Zaterdag 23 maart 1918 (dag 1322)
Leonardus deze morgen om 6 ½ naar Lippelo gaan biecht horen, komt deze avond thuis om 7 ½. Martinus gaat om 12 uur naar Mariekerke biecht horen.
Geen kanon hoorbaar van de ganse dag, ofschoon het groot offensief der Duitsers in 't westen schijnt in gang te zijn, volgens de eerste berichten zou de inzet hun voordelig zijn.
Deze voormiddag 8 ½ werd het kind begraven dat verleden woensdag in 't Pensionaat was gestorven. De vader, die thans Brussel bewoont en schoolopziener is, was tegenwoordig. Item de directeur van Sint-Niklaas, de kinderen der kostschool en der grote buitenschool, de leermeesteressen en zusters, die volgens een ooggetuige weenden in grote rode zakdoeken! Onderpastoor De Ceulaer deed de begrafenis en Martinus zal 't graf versieren met bloemen.
Weinig biechtvolk - zoveel te meer beirkruiers in de straat.

Zondag 24 maart 1918 (dag 1323)
In plaats van de Kindermis om 8 1/2 heeft Bernardus in de parochiekerk de mis gelezen om 7 1/2 en kon aldus op tijd terug zijn hier voor de hoogmis om 9 uur. Martinus kwam ook juist op tijd, d.w.z. werd thuis gebracht met de voituur van Ch.Verbruggen, om de passie te helpen zingen. Evangelist, Jood en Christus stonden in de koor gealbt met de ..... er over heen en verkleedden zich nadien aan Sint-Franciscus altaar.
Men vertelt dat de studenten in Vlaanderen naar de Gentse hogeschool toestromen om van de dwangarbeid voor de Duitsers aan 't front vrij te zijn. Te Temse is het Duits garnizoen al 8 dagen vertrokken naar 't front.
Kanon af en toe hoorbaar.
Onderpastoor Verbist laat deze morgen de N.R.Courant. Ochtendblad - het groot Duits offensief is dus in gang. De Keizer aan 't hoofd van 800.000 man! De Duitsers melden reeds 35.000 gevangen Engelsen voor de 2 eerste dagen en meer dan 400 kanonnen en ... terreinwinst van 30 kilometer diepte en dan.. en dan.. er is nog geen kwestie van doorbraak! zeggen de Britten.
Reacties

IN DE KIJKER

Maandag 30 september 1918 (dag 1513)Geen kanon hoorbaar.Brief van President Appelmans van ’t Klein Seminarie over postulant Beuckelaers: braaf en godvruchtig. Uitslag der prijskampen ...
Maandag 23 september 1918    (dag 1506)Om 10 uur gaat Placidus naar Temse.Om 12 uur komt E.H.(Emsens?) onderpastoor van O.L.Vrouw van Antwerpen hier aan ons een stille re...
Maandag 16 september 1918 (dag 1499)De torenklok verspringt 1 uur.Mehrerau antwoordt (4 september) dat het geld der misstipendien is aangekomen, maar verzoekt missen van 2 mark te zen...
Maandag 9 september 1918 (dag 1492)Af ent oe kanon hoorbaar. Om 2 ½ tweemaal zware ontploffing zuid-west. Het huis daverde ervan.Bezoek van de schoolmeester van Breendonk. Item van Pla...
Maandag 2 september 1918 (dag 1485)Bernardus gaat te voet naar Sint-Niklaas. Retretant dir.Van Melesele las mis om 6 ½Te middag bezoek van pastoor en onderpastoor van Schelle met 15-tal...
Maandag 26 augustus 1918 (dag 1478)Processie van Branst: Ook de muzikanten van Branst (uitgenomen de koster) gingen onder de mis en sermoen bij Suske hun keel verversen en dan kwamen ...
Maandag 19 augustus 1918 (dag 1471)De Duitse politie beveelt ’s avonds de lichten uit te doen en jaagt babbelaars en commeren van de straat naar binnen. Vliegergevaar.Uit Mehrerau ant...
Maandag 12 augustus 1918 (dag 1464)Meneer Prior gaat om 8 uur te voet naar Boom en is deze avond om 8 ½ te voet van daar terug thuis gekomen.Deze avond om 7 ½ ontvangt Leo bezoek van zi...
Maandag 5 augustus 1918 (dag 1457)De mis van 10 uur werd in de kerk bijgewoond door de E.H.Retrettanten: Pastoors van Kalfort, Sint-Amands, Weert, onderpastoor van Bornem (Verbist), ...
Maandag 29 juli 1918 (dag 1450)Meneer Prior is per boot naar Antwerpen vertrokken met broeder Alfons die een nieuw gebit nodig had. Ze kwamen om 6 uur terug thuis.Kaart van H.H.Abt a...
Maandag 22 juli 1918 (dag 1443)Meneer Prior las in ’t gasthuis, waar hij overnachtte, mis om 5 ½ uur en om 7 uur vertrok hij met 3 nonnen in een open voituurke van Nel Bazaar (alias ...
Maandag 15 juli 1918 (dag 1436)Gosuinus schrijft een brief (getypt) aan de Prior en laat weten dat ze te Gastel op de pastorij de jubilé gevierd hebben van 50 jaar professie van broed...
Maandag 8 juli 1918        (dag 1429)Om 9 ¾ passeert een vlieger boven de abdij, Branst–Puurs. Item om 5 uur in tegenovergestelde richting. Item om 7 ½ w...
Maandag 1 juli 1918(dag 1422)Om 12 uur bezoek voor Nivardus van 2 nichten.In het dorp is aangeplakt dat de maximumprijs der patatten gesteld is op 28 frank de 100 kilo. Een slimmerik he...
Pater Benedictus Van Doninck werd op 9 oktober 1858 in Herentals geboren  als Josephus Dionysius Van Doninck.  Op 19-jarige leeftijd trad hij binnen bij de Cisterciënzers te B...