Dagboek Pater Van Doninck

Van maandag 4 maart 1918 tot en met zondag 10 maart 1918

Maandag 4 maart 1918 (dag 1303)
Gisterenavond waren de hoofden onzer 2 vluchtelingenfamilies uit gegaan om gist in de een of ander herberg. Toen ze om 8 uur nog niet thuis waren, ontstond er rumoer op de werf, waar ze bij hun aankomst gekapitteld werden eerst door Placidus daarna door hunne wederhelften.
Om 7 uur deze morgen ontmoet ik Fr.Van Ranst, die vertelt dat hij gisteren op raad van de kommissaris naar de Kommandant op de Villa Verbelen is gegaan, die per telefoon de kommandant te Puurs verwittigde en deze hem naar Puurs deed komen om het signalement op te geven van de 2 Duitse aftroggelaars. 's avonds vertelde hij dat de kommandant hem ondervraagd had nopens signalement,enz. en ten slotte een gedrukt briefje liet zien zonder hetwelk een Duitser niet mocht toegelaten worden om huiszoeking te doen, en iedereen waarschuwen moest de huiszoekers zonder dit bewijs aan de deur te smijten. De twee Duitsers hadden ook bij de Buisser en bij Gustaaf Smet geld weten af te troggelen.
Om 10 uur voormiddag is de Prior te voet naar Wintam-Niel-Eikevliet bezoek gaan afleggen, en kwam om 8 uur 's avonds thuis.
Van het kasteel werden vandaag 15 manden flessen wijn ter bewaring naar de abdij gebracht - ook bij Cranleux - Van Roie - enz.
Onderpastoor van Sint-Amands komt vertellen dat prof. D.Hallez te Antwerpen gevangen zit, maar toch 4 maal ter week mag de H.Mis lezen, bezoek ontvangen, en er hoop is dat hij zal vrijkomen.
In het gasthuis werd deze morgen de beruchte Pie op de straat gezet wegens ergernisgevende handelingen.

Dinsdag 5 maart 1918 (dag 1304)
De Prior en Leonard ontvangen elk een kaartje van HH.Abt.
Deze morgen is Jan van de Fluit met 2 paarden en 3 knechten begonnen onze beukenbomen weg te voeren naar de kaai.
Te middag bezoek voor Placidus van meneer Bastijns te Antwerpen.
Om 2 ½ uur is Leo per trein vertrokken naar Mechelen om er morgen examen af te leggen ter vernieuwing zijner jurisdictie, verleden jaar (voor 1 jaar) verkregen. Hij heeft er zich niet erg druk om gemaakt om deze keer meer te bekomen. Het commiteit gaat boven alles!
Het merriepaard van de kinderen Goossens, met veulen, is te Antwerpen door de Duitsers aangeslagen en 1.500 frank betaald, twee uren werd het aan een andere boer voortverkocht voor 1.700 mark.

Woensdag 6 maart 1918 (dag 1305)
De laatste beukenboom werd na de middag weggevoerd. Jan van de Fluit en Van der Heyden van Branst hebben vandaag samen gereden elk met zijn eigen paard maar met geleende koetsen.
Leo is deze avond om 6 uur thuis gekomen, te voet van Mechelen vertrokken om 2 uur. Gisteren is hij met de trein gereden, gratis voor niets evenals nog anderen.
Kanunnik de Weerdt die hem examineerde, heeft hem 2 jaar toegekend.
Er was ook een religieus van Tongerlo, wiens vader te Mechelen in het gevang zat, vals beticht van met een revolver op Duitse soldaten te hebben geschoten.
De Minderbroeders, waar hij logeerde, waren nu nog al goed voorzien van eten, dank aan het Juvenaat van Lokeren, dat gedeeltelijk naar Mechelen is overgebracht. Ze kloegen echter van gebrek aan bruin klerenstoffen.
Pater Germanus was naar Holland zijn zieke moeder bezoek mogen brengen, 14 dagen, en heeft te Oudenbosch onze HH.Abt gesproken, die het er erg beu is!
Brieven van Idesbaldus aan zijn familie door bemiddelingen van smokkelaars waren nooit aan hun adres geraakt.
Een Pater Dominikaan, van Parijs, geboren te Sint-Niklaas, noviciemeester te Leuven, vertelde zijn wedervaardigheden van het jaar 1914 te Leuven opgedaan als gijzelaar van het Rode Kruis. Te Leuven in sommige pastorieën ruzie tussen activisten en anti-activisten. Volgens hem zou het activisme in Limburg veld winnen. Vocaties voor het klooster genoeg, maar van twijfelachtigen aard binst de oorlogstijd. Zijn valies met dubbelen bodem diende zeer dikwijls om correspondentie van en naar 't bisdom te bevorderen.
Leo zag dat een Duits soldaat voor het aartsbisdom op en af bleef wandelen.
Bij de Minderbroeders heeft hij 3 exemplaren kunnen kopen van Salsmans porcupine variatione in iure canonico.

Donderdag 7 maart 1918 (dag 1306)
Kataloog ontvangen van het antiquariaat Kerler-Ulm. Rara avis.
Lijkdienst voor de gesneuvelden gendarm Francois. B.Loots van Herentals er tegenwoordig brengt bezoek.
Aanbod uit Antwerpen van 50 kilo cokes aan 1,75 de kg.
Te Puurs zou vandaag de deken van Roeselare aan de vluchtelingen dier omstreken een conferentie geven, minstens 1 persoon van elk huisgezin moest er verschijnen.
De ex-burgemeester van Lokeren, Hebert, komt bij Theodoor vertellen dat het Davidsfonds ook een protest zal uitvaardigen tegen de activisten, die te Lokeren niet te tellen zijn.
De Marollen te Brussel, als parodie der flam.activ. hebben ook gemanifesteerd en zich zelfstandig verklaart, omdat R.De clercq Koning en ministers te Hâvre heeft van kant gezet.
Wannes Schilders gaat zonder geleibrief zijn bakzak naar de stenen molen brengen, maar trof bij de maalder de Duitse "leeren frak". "Gij zijt toch n’en brave mens, fleemde Wannes, die n'en mens als ik uit de nood helpt evenals boer Hiel!". "Ja", zei de frak, "brave mensen helpen, maar geen schelmen en dieven!" Wannes was zijn bakzak kwijt en kreeg een aantal marken boet op de koop toe.

Vrijdag 8 maart 1918 (dag 1307)
De hele dag fel kanongeschut hoorbaar.
Om 7 uur deze morgen is P.Bamps van Scheut komen mis lezen en na ontbijt vertrokken. Heeft bij W.Schilders overnacht.
De deken van Roeselare heeft gisteren de vluchtelingen op het hart gedrukt elkander bij te staan, hun geld niet te verkwisten in cinema's en andere vermaken. Aan cinemabezoek zou te Brussel 5 millioen per maand verkwist worden.
Om 2 uur bezoek van de pastoor van Lippelo om assistentie.
Om 2 ½ uur bezoek van madame de Gravin, die een gaanstok bezigt, die vertelt dat Kanunnik Coppens nog altijd gevangen zit te St.Gilles, maar dagelijks de H.Mis mag lezen, bezoek ontvangt en eten. Er is hoop hem vrij te krijgen. De gravin is er fel voor in de weer.
Leo is van 7 tot 11 en van 1 tot 4 ½ naar Theodoor schrijfwerk gaan verrichten.
De pastoor is naar Mechelen gereden om 7 uur met een voituurke.
Een enkele reis van Brussel naar Bornem per voituur kost 40 frank!
De politiekommissaris van Bornem had sedert jaar en dag de hof achter het huis van juffrouw Brijs in bewin genomen zonder een cent te betalen, vandaag werd hem door onderpastoor Verbist het bewin opgezegd.
Om 12 ½ passeert een onzichtbare vlieger van noord-oost naar zuid-west.

Zaterdag 9 maart 1918 (dag 1308)
In het kapittel wordt verboden onder bedreiging van strengere maatregelen gemeenschap te hebben met broeders, werkvolk en vluchtelingen.
De pastoor heeft gisteren te Mechelen van de Kardinaal 8 kindercostumes losgekregen voor eerst-kommunikanten en brengt om 3 uur de herderlijken brief over de klokken en orgels, die zullen in beslag genomen worden.
Om 3 uur vliegmachien zichtbaar van oost naar west.
Te middag kwam men vertellen dat het gasthuis moest ontruimd worden en de weeskinderen al weg waren. Deze avond kwam men zeggen dat er niets van waar is.
Aan de stenen molen begint men de gebroken wieken te herstellen.
De hele dag kanongedommel hoorbaar in het Westen, aan de Scheldeboorden oefening met machinegeweren.
Het electrisch licht gaat uit - men zegt wegens het 't vliegergevaar zal het vooreerst niet meer branden als het donkert.
Uit Antwerpen zouden hele regimenten naar Duitsland cito zijn vertrokken om er de oproer te dempen!

Zondag 10 maart 1918 (dag 1309)
De brief van de kardinaal in de missen voorgelezen, heeft diepen indruk gemaakt op het volk en was vandaag het onderwerp aller gesprekken. Om 7 ½ controol in de school.
Er is spraak dat de ontvanger Van Kamp eerstdaags zal verplaatst worden en waarschijnlijk een activist in de plaats zal komen, vermits J.Mees in de weer is om voor de nieuweling een onderkomen te zoeken.
Gisteren is er op stal een nieuwe koe gekomen, die binnen enige dagen moet kalven. Ordinair beest (2 kalven) in de Weert gekocht door J.Lichaam, kost 4.000 frank!
Volgens de statistiek zijn er in Bornem ongeveer 600 melkgevende koebeesten, van welke te samen wekelijks 30 kilo boter ingeleverd worden aan de gestelden prijs.
Onder voorwendsel melk te leveren aan het zuigeling-melkcommiteit, ontduiken de meeste boeren de verplichting van boterlevering. Nu heeft de burgemeester van de Duitse overheid uit Mechelen een ernstig gepeperden brief gekregen, nl. dat de gemeente Bornem in heel den Kreis Mechelen het record heeft van de minste boterleverantie, dat zij het werk der zuigelingenmeldcommiteit niet afkeurt, doch geen voorwendsel moet zijn om de boteropbrengst aan de bevolking te ontrekken en aan woekerprijzen te versjachelen enz. Dat bijgevolg burgemeester en politiecommissaris gelast worden er orde in te brengen op straf van zware boet voor de gemeente.
De graaf van half Vasten gaf ons vandaag een stuk peperkoek bij 't ontbijt.
Reacties

IN DE KIJKER

Maandag 9 september 1918 (dag 1492)Af ent oe kanon hoorbaar. Om 2 ½ tweemaal zware ontploffing zuid-west. Het huis daverde ervan.Bezoek van de schoolmeester van Breendonk. Item van Pla...
Maandag 2 september 1918 (dag 1485)Bernardus gaat te voet naar Sint-Niklaas. Retretant dir.Van Melesele las mis om 6 ½Te middag bezoek van pastoor en onderpastoor van Schelle met 15-tal...
Maandag 26 augustus 1918 (dag 1478)Processie van Branst: Ook de muzikanten van Branst (uitgenomen de koster) gingen onder de mis en sermoen bij Suske hun keel verversen en dan kwamen ...
Maandag 19 augustus 1918 (dag 1471)De Duitse politie beveelt ’s avonds de lichten uit te doen en jaagt babbelaars en commeren van de straat naar binnen. Vliegergevaar.Uit Mehrerau ant...
Maandag 12 augustus 1918 (dag 1464)Meneer Prior gaat om 8 uur te voet naar Boom en is deze avond om 8 ½ te voet van daar terug thuis gekomen.Deze avond om 7 ½ ontvangt Leo bezoek van zi...
Maandag 5 augustus 1918 (dag 1457)De mis van 10 uur werd in de kerk bijgewoond door de E.H.Retrettanten: Pastoors van Kalfort, Sint-Amands, Weert, onderpastoor van Bornem (Verbist), ...
Maandag 29 juli 1918 (dag 1450)Meneer Prior is per boot naar Antwerpen vertrokken met broeder Alfons die een nieuw gebit nodig had. Ze kwamen om 6 uur terug thuis.Kaart van H.H.Abt a...
Maandag 22 juli 1918 (dag 1443)Meneer Prior las in ’t gasthuis, waar hij overnachtte, mis om 5 ½ uur en om 7 uur vertrok hij met 3 nonnen in een open voituurke van Nel Bazaar (alias ...
Maandag 15 juli 1918 (dag 1436)Gosuinus schrijft een brief (getypt) aan de Prior en laat weten dat ze te Gastel op de pastorij de jubilé gevierd hebben van 50 jaar professie van broed...
Maandag 8 juli 1918        (dag 1429)Om 9 ¾ passeert een vlieger boven de abdij, Branst–Puurs. Item om 5 uur in tegenovergestelde richting. Item om 7 ½ w...
Maandag 1 juli 1918(dag 1422)Om 12 uur bezoek voor Nivardus van 2 nichten.In het dorp is aangeplakt dat de maximumprijs der patatten gesteld is op 28 frank de 100 kilo. Een slimmerik he...
Pater Benedictus Van Doninck werd op 9 oktober 1858 in Herentals geboren  als Josephus Dionysius Van Doninck.  Op 19-jarige leeftijd trad hij binnen bij de Cisterciënzers te B...