Dagboek Pater Van Doninck

Van maandag 25 februari 1918 tot en met zondag 3 maart 1918

Maandag 25 februari 1918 (dag 1296)
Op de kamer van Andreas vind de Prior nog 3 bobijntjes wit garen - voor één bobijntje betaald men thans 25 frank! Ezels kosten tussen de 700 en 1600 frank!
Zestien paarden zijn van Bornem naar Antwerpen ter keuring - er blijft niet veel goeds over.
De houtkoopman van Rupelmonde is deze morgen met een knecht gekomen om de beukenbomen door te zagen. Sommige in 2, andere in 3 stukken. Gewicht 1000 kg. per kubieke meter.
De burgemeester van Weert heeft niet willen tekenen op het protest tegen de activisten en België’s bestuurlijke scheiding.
Aan de statie is een grote signaalpaal bijgezet.
De "Leutnant" op de Villa Verbelen verblijvend, kwam vandaag bij bakker Van Riet vragen om voor hem dagelijks vers brood te bakken. De bakker zei dat niet te mogen doen, doch verwees hem naar Theodoor. Deze verwees hem naar de 2 inspecteurs van Antwerpen die te Bornem waren. Dezen zegden daartoe geen volmacht te hebben en raadden hem naar Antwerpen te gaan horen! In de furor teutonicus! "Warten sie, als Bornhem mich braucht!"

Dinsdag 26 februari 1918
(dag 1297)
Broeder koster heeft vandaag zelf onze Paaskaars met de hand gemaakt. De was is zo duur, dat naar hij uitrekent, aan Sint-Jozefsaltaar voor elke mis ruim voor 45 centen was verbrand wordt.
Broeder Felix uit Oudenbosch schrijft een kaartje (ged. 14 J.) dat Andreas in het najaar te Oudenbosch is geweest en teenemaal grijs is geworden! Dat is aardig. Hij had over vijf jaar al geen haar meer op zijn kop!
Broeder Alanus begint vandaag de kerselaars uit te roeien aan de muur vanaf de kabal naar de Bospoort. Ze deden veel schade aan 't land en brachten niet op. Hij zal er een tabaksveld van maken.
Van de 16 paarden van Bornem naar Antwerpen gedaan, zijn er maar 3 ginder gebleven. De anderen teruggekomen.
De Duitsers zijn bij buurman S.Verstraeten alle de jonge notenbomen komen opeisen voor Duitsland.
Mme. Francois, Marie Deman, uit de Kloosterstraat enige dagen voor de oorlog getrouwd met een gendarm, vernam gisteren (over Holland) dat haar man verongelukt is (= gesneuveld).
In de maand januari werd hier voor 105 frank electrisch licht verbruikt.

Woensdag 27 februari 1918 (dag 1298)
Leonardus gaat om 8 ½ naar de parochiekerk mis lezen of zingen in plaats van onderpastoor Verbist naar de begrafenis ener suikertante vertrokken.
Meneer Prior gaat om 12 uur soepinspectie doen te Branst.
De scrupuleuse student van Niel op bezoek bij Placidus.
De koster van Branst heeft hier zijn kaarsenafdrup bij broeder Remigius tot kaarsen laten hergieten, genoeg voor 1 jaar.
Men vertelt dat de pastoor van Lippelo niet heeft willen tekenen op het protest tegen 't activisme.
Heintje Blok heeft het huis gekocht van meneer Fr.De Poorter za. voor 20.000 frank en zal er met zijn broer en zuster gaan inwonen. De boerderij verkopen.
Te Antwerpen, vertelt men, zijn er deze dagen 39 gevonnisd, waarvan 29 ter dood. Meneer Van den Hoeck zou deze laatsten gezien hebben. Er waren verschillende priester, paters en nonnen bij. Ook de gekende oogarts Desmet van Antwerpen. Bij deze zou in huis een telefoonverbinding met Holland (onderaards?) gevonden zijn! De andere veroordelingen, meestal wegens spionage en Libre Belgique.

Donderdag 28 februari 1918 (dag 1299)
De barometer die enige dagen stand hield op 6 F. daalde op variabel en voorspelde ons de maartse buien. Inderdaad met de eerste Vespers kregen we een eerste sneeuwstorm, duurde echter niet lang.
Een paar Duitse officieren met een dozijn opjagers hield klopjacht in de Donk, die overigens al enige dagen was ingezet.
Bij boer Martens op Luipegem, die niet genoeg geleverd had aan 't kommiteit, werden vandaag 5 zakken graan en 15 zakken patatten opgehaald.
Meneer Ernest Van Roie moet 13.000 kg. raapkolen leveren aan den Duits. Hij heeft ze aan vierdubbele prijs moeten inkopen!
Tegen avond geweldig kanongedommel westwaarts.

Vrijdag 1 maart 1918 (dag 1300)
Meneer Verbist die gisteren is thuis gekomen van de begrafenis van zijn tante weet te vertellen dat er in de gevangenis der Begijnenstraat te Antwerpen 72 geestelijken opgesloten zitten - en Theodoor bracht uit Antwerpen 't nieuws mee dat de kopstukken der activisten, Borms en Tack, zich hebben laten Duits naturaliseren, om aan het Belgisch gerechtshof te kunnen ontsnappen.
De onderpastoor van Beythem komt te biechten en de prior laat hem mijne zwarten toog aanpassen, die hem echter te eng is, maar met ettelijke veranderingen toch nog zal kunnen dienen. Er zijn nog wel andere zwarte togen disponibel ... voor de motten (gemeen!) - afwachting dat de grenzen open zijn.
Men vertelt dat binnen 8 dagen de treinen geen reizende boeren of burgers of smokkelaars zullen opnemen, maar alleen voor het leger zullen dienst doen.

Zaterdag 2 maart 1918 (dag 1301)
Om 1 ½ namiddag sneeuwstorm. Leonardus die op assistentie ging naar Liezele, kreeg de volle vlaag.
Verleden nacht geweldig kanongeschut in het Westen.
De 4e zoon van Cammaert, Etienne, die bij de Franse broeders te Sluis in Zeeland, zijn studiën af heeft, 18 jaar oud is en niet naar Belgie mag terugkeren binst de oorlog, heeft thuis oorlof (toelating) gevraagd en verkregen om ook naar het front te mogen gaan.
De Duitsers hebben te Antwerpen de entrepots in beslag genomen, voor oorlogsmateriaal, zegt men. Ook de huizen aan de Scheldekaai, aan weerskanten van de Eenhoorn Mod. Pittoors, moeten ontruimd worden.

Zondag 3 maart 1918 (dag 1302)
De Prior om 1 ½ naar Temse gegaan, komt om 6 ½ thuis. Er logeren 2.000 Duitsers bij de burgers.
Een grote hoeveelheid inlandse tabak in naburige gemeente aangeslagen werd te Bornem op het gemeentehuis gebracht.
Te Branst toneelvertoning "De dronkaard" ten voordele der H.Familie.
Om 4 uur namiddag is Frans Van Ranst, boer aan 't kapelleken op de Grote hei, komen vertellen, dat deze voormiddag 2 Duitse soldaten bij hem zijn komen huiszoeking doen en beslag legden op 2 zakken graan, boter en brood gevonden, daarenboven nog 200 mark boete eisten. Het hielp de vent niets te zeggen dat hij in orde was met het voedingskomiteit aangaande de leverantie. In plaats van 200 mark waren ze ten slotte met 100 mark tevreden, 2 kg boter en 2 broden namen ze mede. Om een bewijs gevraagd, tekende een hunner een briefje uit een zakboekje gescheurd: "Es darf hier keine haussuching mehr vorgenommen werden." Gez. Von Kopfschwitz g.g. Mechelen.
Ik maakte de man duidelijk dat hij met schelmen te doen heeft gehad en gaf hem de raad zodra mogelijk de politiekommissaris te verwittigen.
Reacties

IN DE KIJKER

Maandag 25 november 1918 (dag 1569)Gisteren zijn 3 gendarmen te Bornem in het huis van juffrouw Z.Brijs gekwartierd.Tegen 7 uur deze morgen is Ven.P.Senior Nivardus, 88 jaar, op vacant...
Maandag 18 november 1918 (dag 1562)In Hingene had pastoor Verhaegen vanaf de preekstoel het nieuw Belgisch volkslied voorgelezen en aangeprezen, en er werden 600 exemplaren in die voo...
Maandag 11 november 1918 (dag 1555)Deze morgen 4 ½ eerste kanonschot hoorbaar. Af en toe nog een. Dus nog geen wapenstilstand?Om 8 ½ komt een officier, de bangmaker Pic…… en 2 soldaten...
Maandag 4 november 1918 (dag 1548)Kanon de hele dag bedrijvig in ’t westen.Deze morgen om 8 begonnen Duitsers pindraadversterkingen te maken vanaf onze brug naar het bergsken in de boo...
Maandag 28 oktober 1918 (dag 1541)Veel oefeninggeschut aan de Scheldekant.Vliegtuigen ronken de hele dag door in de omtrek.Ter gelegenheid van mijn 10e professiejaar stond er een bloe...
Maandag 21 oktober 1918 (dag 1534)Postulant Beukelaers komt om 12 uur hier aan.Onder de Sexten komt een Duits kwartiermeester met 2 soldaten plaats vragen voor 500 soldaten. Legt bes...
Maandag 14 oktober 1918 (dag 1527) Het kanon heeft de hele nacht getrommeld en blijft de ganse dag aan ’t woord. Zuid-west.Onder de mis van 9 uur passeert een vliegtuig, om 10 uur 3 ...
Maandag 7 oktober 1918 (dag 1520)Op 2e kermisdag woonden onze broeders de hoogmis en de Vespers bij in de koor. Weinig volk in de missen.Meneer Prior gaat om 7 ½ met de boot naar Antw...
Maandag 30 september 1918 (dag 1513)Geen kanon hoorbaar.Brief van President Appelmans van ’t Klein Seminarie over postulant Beuckelaers: braaf en godvruchtig. Uitslag der prijskampen ...
Maandag 23 september 1918    (dag 1506)Om 10 uur gaat Placidus naar Temse.Om 12 uur komt E.H.(Emsens?) onderpastoor van O.L.Vrouw van Antwerpen hier aan ons een stille re...
Maandag 16 september 1918 (dag 1499)De torenklok verspringt 1 uur.Mehrerau antwoordt (4 september) dat het geld der misstipendien is aangekomen, maar verzoekt missen van 2 mark te zen...
Maandag 9 september 1918 (dag 1492)Af ent oe kanon hoorbaar. Om 2 ½ tweemaal zware ontploffing zuid-west. Het huis daverde ervan.Bezoek van de schoolmeester van Breendonk. Item van Pla...
Maandag 2 september 1918 (dag 1485)Bernardus gaat te voet naar Sint-Niklaas. Retretant dir.Van Melesele las mis om 6 ½Te middag bezoek van pastoor en onderpastoor van Schelle met 15-tal...
Maandag 26 augustus 1918 (dag 1478)Processie van Branst: Ook de muzikanten van Branst (uitgenomen de koster) gingen onder de mis en sermoen bij Suske hun keel verversen en dan kwamen ...
Maandag 19 augustus 1918 (dag 1471)De Duitse politie beveelt ’s avonds de lichten uit te doen en jaagt babbelaars en commeren van de straat naar binnen. Vliegergevaar.Uit Mehrerau ant...
Maandag 12 augustus 1918 (dag 1464)Meneer Prior gaat om 8 uur te voet naar Boom en is deze avond om 8 ½ te voet van daar terug thuis gekomen.Deze avond om 7 ½ ontvangt Leo bezoek van zi...
Maandag 5 augustus 1918 (dag 1457)De mis van 10 uur werd in de kerk bijgewoond door de E.H.Retrettanten: Pastoors van Kalfort, Sint-Amands, Weert, onderpastoor van Bornem (Verbist), ...
Maandag 29 juli 1918 (dag 1450)Meneer Prior is per boot naar Antwerpen vertrokken met broeder Alfons die een nieuw gebit nodig had. Ze kwamen om 6 uur terug thuis.Kaart van H.H.Abt a...
Maandag 22 juli 1918 (dag 1443)Meneer Prior las in ’t gasthuis, waar hij overnachtte, mis om 5 ½ uur en om 7 uur vertrok hij met 3 nonnen in een open voituurke van Nel Bazaar (alias ...
Maandag 15 juli 1918 (dag 1436)Gosuinus schrijft een brief (getypt) aan de Prior en laat weten dat ze te Gastel op de pastorij de jubilé gevierd hebben van 50 jaar professie van broed...
Maandag 8 juli 1918        (dag 1429)Om 9 ¾ passeert een vlieger boven de abdij, Branst–Puurs. Item om 5 uur in tegenovergestelde richting. Item om 7 ½ w...
Maandag 1 juli 1918(dag 1422)Om 12 uur bezoek voor Nivardus van 2 nichten.In het dorp is aangeplakt dat de maximumprijs der patatten gesteld is op 28 frank de 100 kilo. Een slimmerik he...
Pater Benedictus Van Doninck werd op 9 oktober 1858 in Herentals geboren  als Josephus Dionysius Van Doninck.  Op 19-jarige leeftijd trad hij binnen bij de Cisterciënzers te B...