Dagboek Pater Van Doninck

Van maandag 11 februari 1918 tot en met zondag 17 februari 1918

Maandag 11 februari 1918 (dag 1282)
Te Hingene was een ploeg jonge Duitse soldaten bezig de telefoondraad (14 draden) naar Bornem af te breken en op te rollen.
Deze middag in de calefact tractatie van het gasthuis voor de mislezers: 2 cigaren. De mislezers waren allen present in de calefact, wat jammer genoeg! zeer zelden voorvalt. Frater Tob had ook zijn aandeel in 't noviciaat.
De student van Niel, beschermeling van Placidus is bij de broeders van het H.Hart te Asse weggezonden wegens scrupuliteit, kwam deze middag hier om troost.
Phil.De Poorter werd deze namiddag door Duitse soldaten opgehaald en naar Antwerpen gebracht. Hij mocht zijn knapzak meedragen. Men denkt dat het is wegens 't verkopen van steenkolen aan de burgerlij aan te hoge prijs.
De houtkoopman van Rupelmonde is zijn gekochte beukenbomen komen betalen.

Dinsdag 12 februari 1918 (dag 1283)
Doodsbrieven toegekomen van mijn stadgenoot en schoolkameraad H.Segers, pastoor van Achter-Olen. Item van de pastoor van Postel.
Een ploeg van 60 man, onder toezicht van Ch.Raes, begint vandaag de grond om te spitten door de gravin afgestaan aan 't voedingscommiteit. Ze trekken buiten de dop (1 1/2 frank) nog 1 ½ frank per dag.
Ern.Van Roie ruilt met ons een roede land. Hij wil hier wortel- en koolzaad winnen. Wij bij hem poreizaad.
Om 10 ½ uur ging de Prior naar de zitting van het kommiteit. Om 12 uur melden zich 3 Duitsers (1 burger, 2 soldaten) om ons koper te zien. Ze zaten in de eerste spreekkamer en terwijl ik ze daar aan de klap hield (ze waren beleefd en niet overhaastig) hadden de broeders in de keuken tijd om de koperen marmitten de vijver in te gooien. Martinus, Leo enz. brachten tinnen nachtgerief in veiligheid. De koperen ketel van de calefact lag reeds 8 dagen geborgen. Waren ze een uur vroeger gekomen, dan zouden we ongetwijfeld onze pap en patatten of de papketels hebben moeten opofferen.
De Pruis, in burgerkleding, sprak goed Antwerps, zegde in Duitsland geboren te zijn, maar reeds 37 jaren in Antwerpen te wonen. De soldaten waren, de een uit Aachen, de ander uit den Pfalz. Ze zagen er deerlijk uit. Ze vroegen niets dan de keuken te zien. Ik leidde ze van de een spreekkamer in de andere, door de zaal naar de refter en dan naar de keuken, waar ze juist de armensoep buiten droegen. De burger nam een vijl om de waterbak van de "cuisinière" te onderzoeken, waarvan alleen het deksel van koper is. De twee soldaten hadden geen ogen dan voor de soepkuip en vroegen wat er in was?!
"Möchten sie auch eine Suppe? Gewiss, verbindlich Danke!
Terwijl ze hun soep aten met een snee brood, ging de burger, die geen soep wilde, met mij naar de waskeuken, koestal, schuur, bibliotheek, enz... Onverschillig doorgaande tot terug in de keuken waar hij een tas koffie aannam en daarmee zijn boterham uit zijn jas gehaald, opat. Om 1 uur waren ze weg.
Twee andere Duitse soldaten waren om dezelfde tijd bezig op de toren de telefoondraden af te knippen. Er blijft geen verbinding meer tussen Bornem-Brussel. Die opruiming geschiedde haastig en zorgeloos door jonge gasten. Ze zijn niet in huis geweest.

Woensdag 13 februari 1918 Asdag (dag 1284)
Bernardus wijdt de as om 5 uur aan O.L.V.altaar. Meneer Prior geeft de kruisjes om 5 ¼ , Leo om 6 ½ , Benedictus om 9 uur.
Van 5 ½ tot 6 ½ geen electriek licht. Daar het zo dikwijls voorvalt, wordt de schuld door sommigen geworpen op de onbekwame toezichter Raes, die ook smokkelhandel drijft en waarschijnlijk liefst in het duister. Volgens anderen is het te wijten aan tekort van olie, of omdat er de laatste tijd zoveel aansluitingen zijn bijgekomen.
Te Mechelen hebben de flaminganten-activisten een manifestatie gehouden, maar kregen ze een geduchte rammeling. R.De Clercq heeft er zijn buishoed achter gelaten, die hem 500 frank opbracht per opbod ten voordele der armen.
Twee der kopstukken, Tack en Borms, zijn op bevel van het Verbrekingshof opgehaald en als oproermakers in 't kot gezet, doch voor tussenkomst der Duitsers weer in vrijheid gesteld. Drie voorzitters van het hoge gerechtshof zijn nu zelf gevat en naar Duitsland gevoerd.
Phil De Poorter kwam om 9 uur een kruisje halen.

Donderdag 14 februari 1918 (dag 1285)
Een jongen van Puurs, die te Bornem bij de broeders ter schole komt, en zijn knapzak met boterhammen en Brusselse kaas dagelijks meebrengt, werd gisteren onderweg door n'en Duitse soldaat aangehouden, en moest zijn boterham en kaas afgeven. "So das mag ich auch wohl" was de enige reden.
Een schippersvrouw van Sint-Amands, moeder van 10 kinderen, ging naar Antwerpen hare man bezoeken, die er met zijn schip was aangekomen. Op Sint-Anneken onderzocht, vond men op haar een brief van de zusters van Sint-Amands aan hare medezusters te Ekeren, over verplaatsing van schoolpersoneel. De schippersvrouw moest voor 3 weken 't kot in. De overste van Ekeren werd te Antwerpen deerlijk gekapitteld en beboet. Die van Sint-Amands moet eerstdaags naar Mechelen zich komen verantwoorden - wegens landverraad.
Te Temse zijn insgelijks 2 schoolzusters opgehaald en naar Antwerpen in 't kot gebracht, omdat hun schoolkinderen op straat een lieke van de Keizer hadden gezongen.

Vrijdag 15 februari 1918
(dag 1286)
De aangeslagen tabak moest vandaag bij Bapt.Van den Borre worden ingeleverd. De leveranciers kregen een bewijs, zonder geld.
Om 11 ½ gaat de Prior naar het gasthuis en zegt dat de pastoor een brief heeft ontvangen van de Kardinaal, die laat weten dat hij op 9 februari van den Generaal-Gouverneur kennisgeving heeft ontvangen dat alle klokken van kerken en kapellen des lands met beslag zijn belegd. Derhalve moeten de dekens voor het einde der maand aan het bisdom een inventaris indienen van alle klokken: grootte, zwaarte, inschriften en andere historische merkwaardigheden. Verder bedankt de kardinaal zijn clerus, dat zij zo eensgezind achter hem staan - op enkele uitzonderingen na - nog minder dan de vingers ééner hand.
Meneer Louis Van Roie heeft van A.Wittock het oud huis van Eugenie, het thans provisorisch gemeentehuis, gekocht.
De kamer van de Prior geleek vandaag wel een snoepwinkel. 1500 tabletten chocolade lagen er uitgestald, een voor elk schoolsoepkind. Men zegt dat het een gift is, van een anonieme weldoenster(weldoender)(Solvay), voor heel het land, en de bagatel kost van enige honderduizend franks.

Zaterdag 16 februari 1918 (dag 1287)
Kanon hoorbaar westwaarts
Deze middag om 12 ½ , terwijl de stenen molen met volle zeilen draaide, hoorden wij in de hof een kort gekraak en zagen dat een der wieken was afgebroken tegen de as en in haren val een tweede wiek had stuk geslagen. Het latwerk was in 1914 vernieuwd, maar de balken waren oud gerief door de maalder goedkoop gekocht. De man is er mee ontriefd en ook de geburen, die bij hem nogal gemakkelijk, met smokkelkoren zonder geleibrief geholpen werden.
Er wordt beslag gelegd, niet alleen op de klokken der kerken, maar ook op de tinnen orgelpijpen!
Men vertelt dat de Duitsers aan de Hollandse grens in Zeeuws-Vlaanderen bezig zijn dorpen af te breken. Belgisch Klinge, enz.
Leonard ontving een kaartje uit Holland dat de koebeesten verkocht worden aan 6 fl. de kilo (levend), gaat om 1 ½ naar Mariekerke.
Nivardus blijft vandaag in zijn kamer.
Bieneke Pauw dient haar ontslag in bij de soepadministratie. 60 frank per maand.

Zondag 17 februari 1918 (dag 1288)
Leo ging om 5 ½ naar de parochiekerk om de H.Communie uit te delen voor den pastoor, die zijn stille mis ging lezen in de Krocht, en het aflezen van de herderlijke brief overliet aan de koster, die bij onderpastoor Verbist niet klaar kwam, noch bij de pater. Onderpastoor De Ceulaar kon hem 2maal aflezen vandaag.
De Imperata Pro Papa wordt vervangen door die "contra Persecutores et male agentes (12)" In zijn brief aan de pastoors doet de Kardinaal opmerken dat alle positieve medewerking aan het leveren van de klokken een heiligschennis is.
Onze buurman, S.Verstraeten, heeft zijn winkel (kruidenierswaren) gesloten, om niet door de Duitsers belastigd te worden wegens boekhouden.
Sedert 3 dagen rollen weer fel treinen met oorlogsmateriaal naar Sint-Niklaas.
Kanongedommel de hele dag.
Om 10 ½ werden 3 vliegtuigen gezien ten Zuid-westen.
Men vertelt dat de Duitse Generale Staf uit Vlaanderen verplaatst is naar Spa. Dat in 't kamp van Beverlo dagelijks 40 paarden kreveren van gebrek.
Te Temse vertrokken deze dagen 1.800 Duitse soldaten, de meesten al huilende, naar het Westelijk front. Ze worden vervangen door 2.000 andere die er afkomen.
Te Mariekerke koopt en verkoopt men steenkolen aan 200 frank de 1.000 kilo.
Reacties

IN DE KIJKER

Maandag 23 september 1918    (dag 1506)Om 10 uur gaat Placidus naar Temse.Om 12 uur komt E.H.(Emsens?) onderpastoor van O.L.Vrouw van Antwerpen hier aan ons een stille re...
Maandag 16 september 1918 (dag 1499)De torenklok verspringt 1 uur.Mehrerau antwoordt (4 september) dat het geld der misstipendien is aangekomen, maar verzoekt missen van 2 mark te zen...
Maandag 9 september 1918 (dag 1492)Af ent oe kanon hoorbaar. Om 2 ½ tweemaal zware ontploffing zuid-west. Het huis daverde ervan.Bezoek van de schoolmeester van Breendonk. Item van Pla...
Maandag 2 september 1918 (dag 1485)Bernardus gaat te voet naar Sint-Niklaas. Retretant dir.Van Melesele las mis om 6 ½Te middag bezoek van pastoor en onderpastoor van Schelle met 15-tal...
Maandag 26 augustus 1918 (dag 1478)Processie van Branst: Ook de muzikanten van Branst (uitgenomen de koster) gingen onder de mis en sermoen bij Suske hun keel verversen en dan kwamen ...
Maandag 19 augustus 1918 (dag 1471)De Duitse politie beveelt ’s avonds de lichten uit te doen en jaagt babbelaars en commeren van de straat naar binnen. Vliegergevaar.Uit Mehrerau ant...
Maandag 12 augustus 1918 (dag 1464)Meneer Prior gaat om 8 uur te voet naar Boom en is deze avond om 8 ½ te voet van daar terug thuis gekomen.Deze avond om 7 ½ ontvangt Leo bezoek van zi...
Maandag 5 augustus 1918 (dag 1457)De mis van 10 uur werd in de kerk bijgewoond door de E.H.Retrettanten: Pastoors van Kalfort, Sint-Amands, Weert, onderpastoor van Bornem (Verbist), ...
Maandag 29 juli 1918 (dag 1450)Meneer Prior is per boot naar Antwerpen vertrokken met broeder Alfons die een nieuw gebit nodig had. Ze kwamen om 6 uur terug thuis.Kaart van H.H.Abt a...
Maandag 22 juli 1918 (dag 1443)Meneer Prior las in ’t gasthuis, waar hij overnachtte, mis om 5 ½ uur en om 7 uur vertrok hij met 3 nonnen in een open voituurke van Nel Bazaar (alias ...
Maandag 15 juli 1918 (dag 1436)Gosuinus schrijft een brief (getypt) aan de Prior en laat weten dat ze te Gastel op de pastorij de jubilé gevierd hebben van 50 jaar professie van broed...
Maandag 8 juli 1918        (dag 1429)Om 9 ¾ passeert een vlieger boven de abdij, Branst–Puurs. Item om 5 uur in tegenovergestelde richting. Item om 7 ½ w...
Maandag 1 juli 1918(dag 1422)Om 12 uur bezoek voor Nivardus van 2 nichten.In het dorp is aangeplakt dat de maximumprijs der patatten gesteld is op 28 frank de 100 kilo. Een slimmerik he...
Pater Benedictus Van Doninck werd op 9 oktober 1858 in Herentals geboren  als Josephus Dionysius Van Doninck.  Op 19-jarige leeftijd trad hij binnen bij de Cisterciënzers te B...