Dagboek Pater Van Doninck

Van maandag 21 januari 1918 tot en met zondag 27 januari 1918

Maandag 21 januari 1918 (dag 1261)
In de Antwerpsche Courant stond vandaag te lezen dat de fam.Raad van Vlaanderen zijn mandaat heeft neergelegd en een beroep doet op het Vlaamse volk om zijn autonomie uit te roepen. Commedianten!
Th. De Maeyer moest vandaag te Puurs op de Kommandatur voorkomen, omdat hij verleden donderdagavond op zijn bureel nog licht had laten branden na het geslagen uur, hetgeen door 2 Duitsers was gezien geweest. Het hielp hem niet te zeggen dat zijn vensterlicht niet direct op de straat kwam, maar op de koer.
Het is morgen gedurige Aanbidding, er gaat veel volk naar de kerk, want de pater preekt fel tegen de Duitsers. In de abdijkerk zijn geen 50 mensen te biechten geweest.
Artilleriegeschut de hele dag hoorbaar.

Dinsdag 22 januari 1918 (dag 1262)
Er waren deze morgen een 40-tal mensen te biechten. 65 gingen er te communie. 30 kinderen inbegrepen.
Placidus gaat om 9 uur naar Sint-Niklaas,is om 3 uur terug.
Van 4 tot 5 uur bezoek van pater Stanislas. Item van meneer H.Thielemans van Hingene, die komt vertellen dat gisteren een patrouille Duitsers op het kasteel van den Duc beslag hebben gelegd op koper en matrassen en al wat hun aanstond. Tot over 14 dagen had hij met vrijbrief van Duitse overheid het kasteel weten te beschermen, maar toen werd hij naar Antwerpen ontboden waar hij zijn Duitse vrijbrief moest afgeven. Bij hem persoonlijk hebben ze beslag gelegd op veel duizenden kilos raapkolen, die hij 400 frank de 1.000 kg. had opgekocht, en nu met een verlies van meer dan de helft zal moeten afgeven, en misschien nog boete op de koop toe. Gediende kurkenstoppen worden opgekocht aan 35 frank de kilo, voor één champagneflesstopsel wordt 0,65 frank gegeven.
Men vertelt dat de gemeenteraden binnen 14 dagen zullen te kiezen hebben tussen ontslag of Vlaanderens autonomie goed te keuren.Te Bornem en in de omtrek zal dit laatste geen aanhangers vinden.
Te Verdun zouden de Duitsers weer 6.000 man verloren hebben!?

Woensdag 23 januari 1918 (dag 1263)
Deze middag ontving Hugo bericht van de Duitse Paszentrale te Mechelen dat zijn verzoek, om naar Holland te gaan, niet kon worden ingewilligd, omdat zijn zuster reeds overleden is en bijgevolg de aangegeven reden voor een pas niet meer geldig is.
Vandaag was het de eerste dag der koper-tin-brons-levering voor sommige wijken te Bornem, aan het blokhuisje aan de statie. Daar zat een burger en 2 Duitse soldaten bezig met koperwagens, toen de Prior na de middag er ging horen of het klooster als toebehorend aan Hollandse eigenaars niet vrij was van de leverantie. Er werd hem beleefd geantwoord dat noch klooster noch Hollanders uitgezonderd waren. Dat in de stad alle kloosters koper geleverd hadden (wat niet waar is) en alleen de ambassade en consulaten van neutralen uitgezonderd waren. Ze gaven echter de Prior een dag uitstel en het adres waar hij te Antwerpen zijn reklamen kon indienen. Er werd besloten Phil. De Poorter die toch naar de stad ging, met die reklamen te belasten, en als gelijk het te voorzien was, geen vrijbrief te bekomen was, dan overmorgen enig koper te leveren. Ondertussen wordt koperwerk van deuren en vensters in veiligheid gebracht. Broeder Alanus draait zijn bestaande houten knoppen en handvatsels ter vervanging van de koperen.
In de calefact werd het portret der Koningin gebracht.

Donderdag 24 januari 1918 (dag 1264)
Nacht en dag is het kanon hoorbaar ten zuid-westen.
In de calefact stond nog een kachel of cuisinière van meneer Verhaegen-Peeters sedert oktober 1914. Wij hebben er slechts enkele malen gebruik van gemaakt. Er was nogal veel koperwerk aan en wij achtten het maar geraadzaam dit meubel te doen terugbrengen bij de eigenaar.
Phil. De Poorter is van Antwerpen thuis gekomen met de boodschap dat de abdijpaters, al zijn zij ook Hollanders niet vrij zijn van koper te leveren. Nochtans zal er in kerk of sacristie geen huiszoeking worden gedaan. Phil. De Poorter is te Puurs moeten voorkomen op de Kommandatur, waar hem gezegd werd dat hij aangeklaagd was, zijn steenkolen te duur hebben verkocht. Ik heb aangenomen wat sommige mensen mij aanboden. Op de vraag van Phil. wie die aanklager was, werd hem door de Duitser gezegd: Jef Van Gucht van Bornem, Kasteelstraat nummer zoveel.

Vrijdag 25 januari 1918 (dag 1265)
Deze morgen hebben we 8 kilo koper, oude marmit etc. naar de statie laten dragen. Rood koper werd 7 frank per kg. betaald.
Meneer Prior, met koperinstrumenten der congregatiefanfare te gaan verbergen, vond op de zolder achter de afbraak der oude orgelkast, 2 paar zo goed als nieuwe soldatenschoenen. Ongetwijfeld daar weggestopt door de karabiniers die er september-oktober een halve dag of nacht hebben kwartier gehad. De Prior heeft het ene en Leo 't andere paar aangeslagen. Zo'n paar schoenen zou men thans 20 frank betalen!
Op de pastorij te Bornem hebben 2 Duitsers, bij afwezigheid van de herder, huiszoeking gedaan naar koper, doch niet meegenomen of beslag gelegd dan op een tinnen olie-azijn stel. Ze zochten overal tot in het kiekenhok.
Deze middag ontving Hugo een kaartje van HH.Abt en 2 andere van zijn familie. Het is opvallend dat de correspondentie van en naar Hugo geregeld terecht komt, terwijl de anderen klagen, ondanks hun moeite, uit Holland niets te ontvangen. Over mijn persoonlijke correspondentie heb ik niet te klagen. Ik heb niets geschreven en ook niets ontvangen. Dus geen reden tot klagen.
Tussen 2 ½ en 3 uur namiddag, item om 6 ½ geronk hoorbaar van onzichtbare vliegers. Die om 6 ½ lieten bommen vallen en werden beschoten westwaarts.

Zaterdag 26 januari 1918 (dag 1266)
Tinnen schotels in de refter waren vandaag vervangen door gleiswerk uit het vreemdenkwartier.
Om 12 uur komen 2 Duitse soldaten, jonge, aan de deur vragen naar het nummer van het klooster en of er buiten de paters nog andere mensen inwoonden. Placidus vroeg hen of ze willen rondgaan. Ze moesten van het klooster niets hebben. Twee appelen, die hun Placidus aanbood, werden toch gretig aanvaard...
Op het kasteel de Marnix heeft gisteren een hele patrouille huiszoeking gedaan en o.a. de bergplaats van de wijn ontdekt en verzegeld! Ze deden opmerken dat de koperen knoppen en handvaten der deuren waren afgedaan en vervangen. Ze wilden kassen en commodes openbreken, maar onder voorwendsel van de sleutels te gaan halen, is iemand naar (Eyzer) de gravin gaan verwittigen. Er werd een dag uitstel gegeven.
In het gasthuis zijn er ook twee komen huiszoeking doen. Men heeft er niets geleverd. En er werd aan de zusters gezegd dat ze knoppen en klinken van de benedendeuren moesten leveren. Broeder Alanus heeft in allerijl een 12-tal houten knoppen gedraaid voor de benedendeuren.
Op de meeste plaatsen in het dorp werd de huiszoekers eten aangeboden, wat ze meestal aannamen, en verdere huiszoeking (voor die keer) vergaten.
Kort na 2 uur te middag is meneer Felix Van Roie overleden.
HH.Abt liet gisteren aan Hugo weten hoogstwenselijk te zijn dat er iemand van ons naar Holland kwam?

Zondag 27 januari 1918 (dag 1267)
Na de hoogmis en Nonen, 10 1/2 is onze misdienaar Charel Boeykens zijn kerstlieke komen zingen, dat hij met kerstmis en nieuwjaar in de parochiekerk meermaals gezongen heeft. De jongen heeft een buitengewoon zuiver stemmetje, hoe hoger hoe vaster. Hij stond op ons doksaal waar Walter de Maeyer 't orgel en Theodoor De Maeyer de fluit bespeelde.
Deze avond is er bij Jef Van Fraeyenhoven aan de statie symphonieconcert door een 20-tal jonge liefhebbers van strijkmuziek, die hun oefeningen meermaals ter week doen in de herberg de Belle Vue! Het is een jong gezelschap van kaf en koren.
Twee Duitsers zijn gisteren ook in den Bouw komen huiszoeking doen. In de kapel wilden ze niet binnen. In de zaal boven hebben ze enkel nota genomen van 2 oude lampenhangers in brons.
Bij meneer Poodts aan de statie hebben ze 3 uren besteed om alles te doorzoeken totdat ze de bergplaats van koper en wol ontdekten. Acht wolmatrassen en voor 7.000 frank koperwerk werden er buit gemaakt. Sommigen beweren dat er verraad in het spel is, anderen, dat de bergplaats niet goed gekozen was en voor een ietwat deskundige dadelijk in 't oog viel.
Reacties

IN DE KIJKER

Maandag 23 september 1918    (dag 1506)Om 10 uur gaat Placidus naar Temse.Om 12 uur komt E.H.(Emsens?) onderpastoor van O.L.Vrouw van Antwerpen hier aan ons een stille re...
Maandag 16 september 1918 (dag 1499)De torenklok verspringt 1 uur.Mehrerau antwoordt (4 september) dat het geld der misstipendien is aangekomen, maar verzoekt missen van 2 mark te zen...
Maandag 9 september 1918 (dag 1492)Af ent oe kanon hoorbaar. Om 2 ½ tweemaal zware ontploffing zuid-west. Het huis daverde ervan.Bezoek van de schoolmeester van Breendonk. Item van Pla...
Maandag 2 september 1918 (dag 1485)Bernardus gaat te voet naar Sint-Niklaas. Retretant dir.Van Melesele las mis om 6 ½Te middag bezoek van pastoor en onderpastoor van Schelle met 15-tal...
Maandag 26 augustus 1918 (dag 1478)Processie van Branst: Ook de muzikanten van Branst (uitgenomen de koster) gingen onder de mis en sermoen bij Suske hun keel verversen en dan kwamen ...
Maandag 19 augustus 1918 (dag 1471)De Duitse politie beveelt ’s avonds de lichten uit te doen en jaagt babbelaars en commeren van de straat naar binnen. Vliegergevaar.Uit Mehrerau ant...
Maandag 12 augustus 1918 (dag 1464)Meneer Prior gaat om 8 uur te voet naar Boom en is deze avond om 8 ½ te voet van daar terug thuis gekomen.Deze avond om 7 ½ ontvangt Leo bezoek van zi...
Maandag 5 augustus 1918 (dag 1457)De mis van 10 uur werd in de kerk bijgewoond door de E.H.Retrettanten: Pastoors van Kalfort, Sint-Amands, Weert, onderpastoor van Bornem (Verbist), ...
Maandag 29 juli 1918 (dag 1450)Meneer Prior is per boot naar Antwerpen vertrokken met broeder Alfons die een nieuw gebit nodig had. Ze kwamen om 6 uur terug thuis.Kaart van H.H.Abt a...
Maandag 22 juli 1918 (dag 1443)Meneer Prior las in ’t gasthuis, waar hij overnachtte, mis om 5 ½ uur en om 7 uur vertrok hij met 3 nonnen in een open voituurke van Nel Bazaar (alias ...
Maandag 15 juli 1918 (dag 1436)Gosuinus schrijft een brief (getypt) aan de Prior en laat weten dat ze te Gastel op de pastorij de jubilé gevierd hebben van 50 jaar professie van broed...
Maandag 8 juli 1918        (dag 1429)Om 9 ¾ passeert een vlieger boven de abdij, Branst–Puurs. Item om 5 uur in tegenovergestelde richting. Item om 7 ½ w...
Maandag 1 juli 1918(dag 1422)Om 12 uur bezoek voor Nivardus van 2 nichten.In het dorp is aangeplakt dat de maximumprijs der patatten gesteld is op 28 frank de 100 kilo. Een slimmerik he...
Pater Benedictus Van Doninck werd op 9 oktober 1858 in Herentals geboren  als Josephus Dionysius Van Doninck.  Op 19-jarige leeftijd trad hij binnen bij de Cisterciënzers te B...