Dagboek Pater Van Doninck

Van maandag 21 januari 1918 tot en met zondag 27 januari 1918

Maandag 21 januari 1918 (dag 1261)
In de Antwerpsche Courant stond vandaag te lezen dat de fam.Raad van Vlaanderen zijn mandaat heeft neergelegd en een beroep doet op het Vlaamse volk om zijn autonomie uit te roepen. Commedianten!
Th. De Maeyer moest vandaag te Puurs op de Kommandatur voorkomen, omdat hij verleden donderdagavond op zijn bureel nog licht had laten branden na het geslagen uur, hetgeen door 2 Duitsers was gezien geweest. Het hielp hem niet te zeggen dat zijn vensterlicht niet direct op de straat kwam, maar op de koer.
Het is morgen gedurige Aanbidding, er gaat veel volk naar de kerk, want de pater preekt fel tegen de Duitsers. In de abdijkerk zijn geen 50 mensen te biechten geweest.
Artilleriegeschut de hele dag hoorbaar.

Dinsdag 22 januari 1918 (dag 1262)
Er waren deze morgen een 40-tal mensen te biechten. 65 gingen er te communie. 30 kinderen inbegrepen.
Placidus gaat om 9 uur naar Sint-Niklaas,is om 3 uur terug.
Van 4 tot 5 uur bezoek van pater Stanislas. Item van meneer H.Thielemans van Hingene, die komt vertellen dat gisteren een patrouille Duitsers op het kasteel van den Duc beslag hebben gelegd op koper en matrassen en al wat hun aanstond. Tot over 14 dagen had hij met vrijbrief van Duitse overheid het kasteel weten te beschermen, maar toen werd hij naar Antwerpen ontboden waar hij zijn Duitse vrijbrief moest afgeven. Bij hem persoonlijk hebben ze beslag gelegd op veel duizenden kilos raapkolen, die hij 400 frank de 1.000 kg. had opgekocht, en nu met een verlies van meer dan de helft zal moeten afgeven, en misschien nog boete op de koop toe. Gediende kurkenstoppen worden opgekocht aan 35 frank de kilo, voor één champagneflesstopsel wordt 0,65 frank gegeven.
Men vertelt dat de gemeenteraden binnen 14 dagen zullen te kiezen hebben tussen ontslag of Vlaanderens autonomie goed te keuren.Te Bornem en in de omtrek zal dit laatste geen aanhangers vinden.
Te Verdun zouden de Duitsers weer 6.000 man verloren hebben!?

Woensdag 23 januari 1918 (dag 1263)
Deze middag ontving Hugo bericht van de Duitse Paszentrale te Mechelen dat zijn verzoek, om naar Holland te gaan, niet kon worden ingewilligd, omdat zijn zuster reeds overleden is en bijgevolg de aangegeven reden voor een pas niet meer geldig is.
Vandaag was het de eerste dag der koper-tin-brons-levering voor sommige wijken te Bornem, aan het blokhuisje aan de statie. Daar zat een burger en 2 Duitse soldaten bezig met koperwagens, toen de Prior na de middag er ging horen of het klooster als toebehorend aan Hollandse eigenaars niet vrij was van de leverantie. Er werd hem beleefd geantwoord dat noch klooster noch Hollanders uitgezonderd waren. Dat in de stad alle kloosters koper geleverd hadden (wat niet waar is) en alleen de ambassade en consulaten van neutralen uitgezonderd waren. Ze gaven echter de Prior een dag uitstel en het adres waar hij te Antwerpen zijn reklamen kon indienen. Er werd besloten Phil. De Poorter die toch naar de stad ging, met die reklamen te belasten, en als gelijk het te voorzien was, geen vrijbrief te bekomen was, dan overmorgen enig koper te leveren. Ondertussen wordt koperwerk van deuren en vensters in veiligheid gebracht. Broeder Alanus draait zijn bestaande houten knoppen en handvatsels ter vervanging van de koperen.
In de calefact werd het portret der Koningin gebracht.

Donderdag 24 januari 1918 (dag 1264)
Nacht en dag is het kanon hoorbaar ten zuid-westen.
In de calefact stond nog een kachel of cuisinière van meneer Verhaegen-Peeters sedert oktober 1914. Wij hebben er slechts enkele malen gebruik van gemaakt. Er was nogal veel koperwerk aan en wij achtten het maar geraadzaam dit meubel te doen terugbrengen bij de eigenaar.
Phil. De Poorter is van Antwerpen thuis gekomen met de boodschap dat de abdijpaters, al zijn zij ook Hollanders niet vrij zijn van koper te leveren. Nochtans zal er in kerk of sacristie geen huiszoeking worden gedaan. Phil. De Poorter is te Puurs moeten voorkomen op de Kommandatur, waar hem gezegd werd dat hij aangeklaagd was, zijn steenkolen te duur hebben verkocht. Ik heb aangenomen wat sommige mensen mij aanboden. Op de vraag van Phil. wie die aanklager was, werd hem door de Duitser gezegd: Jef Van Gucht van Bornem, Kasteelstraat nummer zoveel.

Vrijdag 25 januari 1918 (dag 1265)
Deze morgen hebben we 8 kilo koper, oude marmit etc. naar de statie laten dragen. Rood koper werd 7 frank per kg. betaald.
Meneer Prior, met koperinstrumenten der congregatiefanfare te gaan verbergen, vond op de zolder achter de afbraak der oude orgelkast, 2 paar zo goed als nieuwe soldatenschoenen. Ongetwijfeld daar weggestopt door de karabiniers die er september-oktober een halve dag of nacht hebben kwartier gehad. De Prior heeft het ene en Leo 't andere paar aangeslagen. Zo'n paar schoenen zou men thans 20 frank betalen!
Op de pastorij te Bornem hebben 2 Duitsers, bij afwezigheid van de herder, huiszoeking gedaan naar koper, doch niet meegenomen of beslag gelegd dan op een tinnen olie-azijn stel. Ze zochten overal tot in het kiekenhok.
Deze middag ontving Hugo een kaartje van HH.Abt en 2 andere van zijn familie. Het is opvallend dat de correspondentie van en naar Hugo geregeld terecht komt, terwijl de anderen klagen, ondanks hun moeite, uit Holland niets te ontvangen. Over mijn persoonlijke correspondentie heb ik niet te klagen. Ik heb niets geschreven en ook niets ontvangen. Dus geen reden tot klagen.
Tussen 2 ½ en 3 uur namiddag, item om 6 ½ geronk hoorbaar van onzichtbare vliegers. Die om 6 ½ lieten bommen vallen en werden beschoten westwaarts.

Zaterdag 26 januari 1918 (dag 1266)
Tinnen schotels in de refter waren vandaag vervangen door gleiswerk uit het vreemdenkwartier.
Om 12 uur komen 2 Duitse soldaten, jonge, aan de deur vragen naar het nummer van het klooster en of er buiten de paters nog andere mensen inwoonden. Placidus vroeg hen of ze willen rondgaan. Ze moesten van het klooster niets hebben. Twee appelen, die hun Placidus aanbood, werden toch gretig aanvaard...
Op het kasteel de Marnix heeft gisteren een hele patrouille huiszoeking gedaan en o.a. de bergplaats van de wijn ontdekt en verzegeld! Ze deden opmerken dat de koperen knoppen en handvaten der deuren waren afgedaan en vervangen. Ze wilden kassen en commodes openbreken, maar onder voorwendsel van de sleutels te gaan halen, is iemand naar (Eyzer) de gravin gaan verwittigen. Er werd een dag uitstel gegeven.
In het gasthuis zijn er ook twee komen huiszoeking doen. Men heeft er niets geleverd. En er werd aan de zusters gezegd dat ze knoppen en klinken van de benedendeuren moesten leveren. Broeder Alanus heeft in allerijl een 12-tal houten knoppen gedraaid voor de benedendeuren.
Op de meeste plaatsen in het dorp werd de huiszoekers eten aangeboden, wat ze meestal aannamen, en verdere huiszoeking (voor die keer) vergaten.
Kort na 2 uur te middag is meneer Felix Van Roie overleden.
HH.Abt liet gisteren aan Hugo weten hoogstwenselijk te zijn dat er iemand van ons naar Holland kwam?

Zondag 27 januari 1918 (dag 1267)
Na de hoogmis en Nonen, 10 1/2 is onze misdienaar Charel Boeykens zijn kerstlieke komen zingen, dat hij met kerstmis en nieuwjaar in de parochiekerk meermaals gezongen heeft. De jongen heeft een buitengewoon zuiver stemmetje, hoe hoger hoe vaster. Hij stond op ons doksaal waar Walter de Maeyer 't orgel en Theodoor De Maeyer de fluit bespeelde.
Deze avond is er bij Jef Van Fraeyenhoven aan de statie symphonieconcert door een 20-tal jonge liefhebbers van strijkmuziek, die hun oefeningen meermaals ter week doen in de herberg de Belle Vue! Het is een jong gezelschap van kaf en koren.
Twee Duitsers zijn gisteren ook in den Bouw komen huiszoeking doen. In de kapel wilden ze niet binnen. In de zaal boven hebben ze enkel nota genomen van 2 oude lampenhangers in brons.
Bij meneer Poodts aan de statie hebben ze 3 uren besteed om alles te doorzoeken totdat ze de bergplaats van koper en wol ontdekten. Acht wolmatrassen en voor 7.000 frank koperwerk werden er buit gemaakt. Sommigen beweren dat er verraad in het spel is, anderen, dat de bergplaats niet goed gekozen was en voor een ietwat deskundige dadelijk in 't oog viel.
Reacties

IN DE KIJKER

Maandag 27 mei 1918 (dag 1387)Het kanon is nacht en dag hoorbaar.Meneer Van Durme bevestigde vandaag dat Von Hindenburg zich zou gezelfmoord hebben, volgens ’t zeggen van de Duitsers...
Maandag 20 mei 1918 (dag 1380)Geen kanon hoorbaar overdag.Men vertelt dat de Koning van Beieren te Sint-Niklaas is gekomen.Te Mariekerke eerste mis van de gisteren te Mechelen gewijde ...
Maandag 13 mei 1918 (dag 1373)Leo is om 7 uur met den “omnibus” naar Grimbergen gereden om zijn kozijn die te Brussel woont, te gaan bezoeken.In de Presentatie was er Gedurige Aanbiddi...
Maandag 6 mei 1918 (dag 1366)Benedictus met een gezwel onder de neus geplaagd, laat zich om 3 uur door dr.Van den Abbeele opereren.Het kapittelklokje sedert de oorlog niet meer gebrui...
Maandag 29 april 1918 (dag 1359)In het Pensionaat rentrée van de kostschoolkinderen.Om 10 uur bezoek voor Bernardus van zijn schoonzuster uit Brussel met 2 kinderen. Vertrek 2 ½Een pa...
Maandag 22 april 1918 (dag 1352)HH.Abt laat meneer Prior per kaart weten dat brood en vleesrantsoen in Holland niet groot is en de toekomst alles behalve rooskleurig is.Em.Bellon vro...
Maandag 15 april 1918 (dag 1345)Te nacht om 2 uur moesten de uurwijzers een uur vooruitgeschoven worden, zodat de Belgische officiële tijd 3 uur werd de Duitse 4 uur.Publieke instell...
Maandag 8 april 1918 (dag 1338)Om 8 uur voormiddag passeert een vliegtuig van zuidwest naar noordoost.Om 9 1/2 in de parochiekerk 1e mis van Em.Cammaert. Pastoor assisteert met koork...
Maandag 1 april 1918 (dag 1331)Leonardus is om 10 uur thuis gekomen van Mariekerke, waar het alle dagen kermis is - café chantant - danspartijen - toneelstukken door krapuul van Antw...
Maandag 25 maart 1918 (dag 1324)Het was vandaag een aardige feestdag - de cartabellen van Mechelen waren niet 't accoord - de kleine Vlaamsche zei dat de feestdag op 8 april verzet ...
Maandag 18 maart 1918 (dag 1317)Om 7 ½ uur is Leonardus op assistentie gegaan naar Oppuurs. Begrafenis van een onderwijzeres Nuyts.Gisteren is het centrum van het Konijnenbos uitgebran...
Maandag 11 maart 1918 (dag 1310)Te Hingene werd gisteren bij de "Suisse" een hesp gestolen en 5 zakken patatten. Te Klein-Mechelen bij een boer een levend vet varken....
Maandag 4 maart 1918 (dag 1303)Gisterenavond waren de hoofden onzer 2 vluchtelingenfamilies uit gegaan om gist in de een of ander herberg. Toen ze om 8 uur nog niet thuis waren, ontst...
Maandag 25 februari 1918 (dag 1296)Op de kamer van Andreas vind de Prior nog 3 bobijntjes wit garen - voor één bobijntje betaald men thans 25 frank! Ezels kosten tussen de 700 en 1600...
Maandag 18 februari 1918 (dag 1289)Om 12 uur bezoek van 2 Duitse officieren, die de kerk wensen te zien. Beide zeggen katholiek te zijn, de ene Beier was zichtbaar lijdend en droeg in...
Maandag 11 februari 1918 (dag 1282)Te Hingene was een ploeg jonge Duitse soldaten bezig de telefoondraad (14 draden) naar Bornem af te breken en op te rollen.Deze middag in de calefact ...
Maandag 4 februari 1918 (dag 1275)De houtkoopman van Rupelmonde heeft vandaag onze 6 beukenbomen gekocht aan 200 frank per stam. Het brandhout, door hem geschat op 60 frank per boom,...
Pater Benedictus Van Doninck werd op 9 oktober 1858 in Herentals geboren  als Josephus Dionysius Van Doninck.  Op 19-jarige leeftijd trad hij binnen bij de Cisterciënzers te B...