Dagboek Pater Van Doninck

Van maandag 14 januari 1918 tot en met zondag 20 januari 1918

Maandag 14 januari 1918 (dag 1254)
Meneer Roelandts te Hingene heeft alleen 't recht van den Duits gekregen om wijmen op te kopen aan 2 frank de schoof. De mandenmakers die willen werken, moeten bij hem om wijmen komen en 3 frank per schoof betalen. Men rekent dat hij reeds een miljoen schoven heeft opgekocht. De man en zijn huishouden zijn zeer godsdienstig en mild voor de armen, hetgeen niet belet dat ze als Duitsgezinden door elkeen vermeden worden. Deze dagen was er te Hingene een naamloos plakkaat geschreven, aan de kerk geplakt, waarin op zijn woekerhandel gezinspeeld werd. Roelandts nam het kwalijk, deed aanklacht te Puurs, en dadelijk werden 2 vermoedelijke daders opgepakt en naar Puurs gebracht. Streng onderhoord en onderzocht. Ze deden geen bekentenis maar gingen in beroep te Mechelen.
Diederik De Maeyer heeft een verslag opgemaakt van zijn wedervaardigheden in de gevangenis en op het gedwongen werk aan het Duitse front. Het stuk,ingekleed door Theodoor, is nog al belangwekkend, werd deze avond door Leo voorgelezen in de recreatie en zal eerstdaags in de studiekring worden voorgedragen.
Om 9 uur deze morgen is Bernardus naar Sint-Niklaas per trein gereden.

Dinsdag 15 januari 1918 (dag 1255 )
De zusters van de Presentatie hebben van de Duitsers aanschrijving gekregen, dat zij niet uitgezonderd zijn van opgave te doen van hun linnengoed. Dus maar wegstoppen!
De vuurmolen te St.-Amands werkt niet meer bij gebrek aan steenkolen en nu moet het meel van het kommiteit naar Boom gehaald worden. Het is veel beter van gehalte, maar de vracht is duur. 4 wagens aan 25 frank per enkele vracht.
Dagelijks worden in den Bouw en in de abdij samen 3.200 soeprantsoenen uitgedeeld buiten de 1.500 kindersoeprantsoenen.

Woensdag 16 januari 1918 (dag 1256)
Meneer Prior is om 6 uur te voet naar Schelle-Hoboken gegaan en is deze avond om 8 uur met den trein Antwerpen-Mechelen thuis gekomen. Bernardus moest ook thuis komen van Sint-Niklaas, maar kwam niet.
Onze tarwe in de donk staat onder water.
In de oude serre heeft men nieuwe druivelaars (Frankout ?) geplant, en in de nieuwe druivenserre wordt door Ch. Van Laer aan verwarmbare broeikas gewerkt.

Donderdag 17 januari 1918 (dag 1257)
Om 7 ½ gaat Leo over Oppuurs naar Lippelo om er te 10 ure de hoogmis te zingen ter ere van Sint-Antonius. Ten gevolge van de overvloedige regen stond de steenweg op verscheidene plaatsen onder water en moest de missionaris een paar keer schoenen en kousen uittrekken en tot aan zijn knieën door het water, tot genoegen der Oppuursenaars die hem bezig zagen. Toch kwam hij met natte voeten ginder aan en bij gebrek aan beters zong hij de mis "en galoches", die hem de pastoor kon aanbieden, de pastoor van Liezele assisteerde. Er was geen sermoen. Om 5 uur is Leo thuis gekomen over Liezele-Puurs.
Om 4 uur is Bernardus thuis gekomen van Sint-Niklaas, waar hij gisterenmiddag de trein miste!
In de parochiekerken te Sint-Niklaas wordt de H.Mis gelezen met electrisch licht zonder kaarslicht, dit is zonder waskaarsen, want het electrisch lampje zit boven op de nagemaakte houten kaarsen.
Gisterenavond is de zuster van Jules Verbruggen, Regina, berecht. Deze morgen overleden.

Vrijdag 18 januari 1918 (dag 1258)
Om 10 uur bezoek van madame Gravin. Zij vertelt dat Kanunnik Coppens van Park uit zijn abdij door de Duitsers is opgehaald en naar de gevangenis van Sint-Gillis te Brussel is gebracht. Hij wordt verdacht deel genomen te hebben aan een spionagegezelschap te Antwerpen en uit Holland vroeger brieven desaangaande te hebben meegebracht. Op zijn kamer werd alles grondig onderzocht maar niets gevonden. Hij zal binnen 14 dagen gevonnisd worden.
Madame schijnt opgemaakt te worden tegen het commiteitsbestuur van Bornem en wil ons gewaarschuwd hebben niet te veel vertrouwen te stellen in Th(eodoor) Onregelmatigheden zouden reeds streng gestraft zijn geweest indien ... men ? het niet gelaten had voor de eer van pastoor en abdij. Antwoord: Schuldigen moeten vervolgd worden, zonder de abdij te ontzien!
Broeder Marcus schrijft een kaartje aan Placidus dat hij tegenwoordig kok is in de pastorij te Gastel.
Broeder Alanus is bezig op de koer van 't hospice bomen, lovias, uit te roeien. De houtkoopman van Rupelmonde komt zeggen dat na de kanada- en olmenbomen, ook de beuken door de Duitsers zullen aangeslagen worden. Hij vraagt om onze grote beukenbomen achter het bosje te kopen. Er wordt besloten de helft te verkopen.
Tony Cammaert is vandaag teruggekeerd naar Scheut.
In de Antwerpsche Courant stond vandaag te lezen dat de uitjouwers van Kardinaal Mercier, te Antwerpen, verleden jaar door de Rechtbank zijn veroordeeld tot 3 maanden kot en 26 frank boet.

Zaterdag 19 januari 1918 (dag 1259)
De abdij kreeg vandaag van de Duitse overheid te Antwerpen tot antwoord dat haar reklaam over de prijsverhoging van het electrisch lichtverbruik niet wordt in aanmerking genomen. De pastoor voor zijn kerk evenmin.
Om 3 uur vliegmachien boven Sint-Amands zichtbaar.
De inleiding tot de Gedurige Aanbidding moest in de parochiekerk dezen avond om 6 uur beginnen, maar de voerman Verheyen die de pater-Minderbroeder te Mechelen moest gaan halen was niet verder geraakt dan Kalfort, waar ten gevolge van overstroming een dam was doorgebroken. De pater is om 7 ½ per trein aangekomen. Onderpastoor De Ceulaer deed het inleidingssermoen. De wagens van 't commiteit zijn te Kalfort in de grond gezakt. Nu loopt men rechts en links om een schipper, die de voorraad te Boom moet gaan halen tegen maandag.

Zondag 20 januari 1918 (dag 1260)
Geweldig artilleriegeschut hoorbaar.
Leo ontving bezoek om 10 uur van zijn neef uit Brussel, die blij was een pond boter en 2 kilos patatten te kunnen betalen en het nog slim moest aanleggen om ze in Brussel gesmokkeld te krijgen. Een kilo vet wordt er 40 frank betaald. Vele sterfgevallen.
Om 4 uur vliegtuig zichtbaar te Sint-Amands. De fabriek aldaar wordt gereed gemaakt om 2.000 Duitse paarden te stallen.
Een neef van Placidus met kameraad komt overnachten.
Meneer Prior die om 12 uur naar Temse ging, is om 6 uur thuis gekomen. Daar zijn omtrent 2.000 Duitsers ingekwartierd, meest allen uit Schleswig-Holstein, komend uit Vlaanderen.
Pater Stanislas, minderbroeder van Mechelen, preekt de Gedurige Aanbidding, fel patriotisch! 5-maal preekte hij vandaag. Ook in 't gasthuis, pensionaat en bij de broeders zal hij een woord te zeggen. Te Mechelen staat hij onder streng controle der Duitsers.
Een ander predikant deed dezen middag onder de recreatie deze naïeve bekentenis, dat hij gaarne uitging om te preken, zelfs naar Mariekerke, waar de kost maar slecht was, omdat hij dan toch eens uit de abdij weg was en vrij man kon zijn! Claustrum carcer? Oppidum paradinus? (Het klooster een gevangenis? Het dorp een paradijs?)
Reacties

IN DE KIJKER

Maandag 27 mei 1918 (dag 1387)Het kanon is nacht en dag hoorbaar.Meneer Van Durme bevestigde vandaag dat Von Hindenburg zich zou gezelfmoord hebben, volgens ’t zeggen van de Duitsers...
Maandag 20 mei 1918 (dag 1380)Geen kanon hoorbaar overdag.Men vertelt dat de Koning van Beieren te Sint-Niklaas is gekomen.Te Mariekerke eerste mis van de gisteren te Mechelen gewijde ...
Maandag 13 mei 1918 (dag 1373)Leo is om 7 uur met den “omnibus” naar Grimbergen gereden om zijn kozijn die te Brussel woont, te gaan bezoeken.In de Presentatie was er Gedurige Aanbiddi...
Maandag 6 mei 1918 (dag 1366)Benedictus met een gezwel onder de neus geplaagd, laat zich om 3 uur door dr.Van den Abbeele opereren.Het kapittelklokje sedert de oorlog niet meer gebrui...
Maandag 29 april 1918 (dag 1359)In het Pensionaat rentrée van de kostschoolkinderen.Om 10 uur bezoek voor Bernardus van zijn schoonzuster uit Brussel met 2 kinderen. Vertrek 2 ½Een pa...
Maandag 22 april 1918 (dag 1352)HH.Abt laat meneer Prior per kaart weten dat brood en vleesrantsoen in Holland niet groot is en de toekomst alles behalve rooskleurig is.Em.Bellon vro...
Maandag 15 april 1918 (dag 1345)Te nacht om 2 uur moesten de uurwijzers een uur vooruitgeschoven worden, zodat de Belgische officiële tijd 3 uur werd de Duitse 4 uur.Publieke instell...
Maandag 8 april 1918 (dag 1338)Om 8 uur voormiddag passeert een vliegtuig van zuidwest naar noordoost.Om 9 1/2 in de parochiekerk 1e mis van Em.Cammaert. Pastoor assisteert met koork...
Maandag 1 april 1918 (dag 1331)Leonardus is om 10 uur thuis gekomen van Mariekerke, waar het alle dagen kermis is - café chantant - danspartijen - toneelstukken door krapuul van Antw...
Maandag 25 maart 1918 (dag 1324)Het was vandaag een aardige feestdag - de cartabellen van Mechelen waren niet 't accoord - de kleine Vlaamsche zei dat de feestdag op 8 april verzet ...
Maandag 18 maart 1918 (dag 1317)Om 7 ½ uur is Leonardus op assistentie gegaan naar Oppuurs. Begrafenis van een onderwijzeres Nuyts.Gisteren is het centrum van het Konijnenbos uitgebran...
Maandag 11 maart 1918 (dag 1310)Te Hingene werd gisteren bij de "Suisse" een hesp gestolen en 5 zakken patatten. Te Klein-Mechelen bij een boer een levend vet varken....
Maandag 4 maart 1918 (dag 1303)Gisterenavond waren de hoofden onzer 2 vluchtelingenfamilies uit gegaan om gist in de een of ander herberg. Toen ze om 8 uur nog niet thuis waren, ontst...
Maandag 25 februari 1918 (dag 1296)Op de kamer van Andreas vind de Prior nog 3 bobijntjes wit garen - voor één bobijntje betaald men thans 25 frank! Ezels kosten tussen de 700 en 1600...
Maandag 18 februari 1918 (dag 1289)Om 12 uur bezoek van 2 Duitse officieren, die de kerk wensen te zien. Beide zeggen katholiek te zijn, de ene Beier was zichtbaar lijdend en droeg in...
Maandag 11 februari 1918 (dag 1282)Te Hingene was een ploeg jonge Duitse soldaten bezig de telefoondraad (14 draden) naar Bornem af te breken en op te rollen.Deze middag in de calefact ...
Maandag 4 februari 1918 (dag 1275)De houtkoopman van Rupelmonde heeft vandaag onze 6 beukenbomen gekocht aan 200 frank per stam. Het brandhout, door hem geschat op 60 frank per boom,...
Pater Benedictus Van Doninck werd op 9 oktober 1858 in Herentals geboren  als Josephus Dionysius Van Doninck.  Op 19-jarige leeftijd trad hij binnen bij de Cisterciënzers te B...