Dagboek Pater Van Doninck

Van maandag 12 november 1917 tot en met zondag 18 november 1917

Maandag 12 november 1917 (dag 1192)
Een kwart voor 10 uur voormiddag passeerde een vlieger west-oost. Een kwartier later kwam hij terug in omgekeerde richting. Vandaag werd er 200 gram rijst per hoofd verdeeld of verkocht. Leo die naar de bedeling is geweest, brengt ’t nieuws mee, dat gisteren te Brussel en voorsteden alle gemeenteraadsleden en andere beambten zijn opgepakt wegens anti-flamingantisme, en te Lebbeke in een volksopstand zouden 6 Duitse soldaten zijn doodgeslagen.
In de pandhof hadden we vandaag in een klem een grote rat, die sedert enige dagen kwam meepeuzelen aan het brood van Leonardus'kauwke.
Frans Raes, broer van Henricus is van 2 tot 4 uur hier op bezoek geweest.
Bij de weduwe J.Muys in ’t dorp werd verleden zaterdag een verborgen matras achter een kleerkast gevonden en meegenomen.

Dinsdag 13 november 1917 (dag 1193)
Alle heiligen van de orde trakteerden te middag met een glas wijn, en deze morgen bij ’t ontbijt met een snee peperkoek. Deze was gisteren door een specialist J.Heiremans van Sint-Amands in onze oven gebakken, smaakte goed, al was hij niet goed opgegaan.
In het dorp is aangeplakt dat er een boet van 20.000 Mark en vijf jaar gevangenisstraf is gesteld op het snijden van tabak zowel in- als buitenlandse. Ondanks een warm pleidooi van meneer Hect.Poodts en bemoeiingen van meneer Van den Hoeck bij de Duitsers, zijn deze in ’t gasthuis komen zeggen dat ze 32 matrassen moesten leveren in de Roos, en kapok in de plaats kregen aan 1 frank de kilo. De Hollandse zuster Aloysia, mocht hare matras behouden. Heel ’t dorp stond op straat toen de oude mannekens met kruiwagens hun beddengoed naar de Roos sleepten.

Woensdag 14 november 1917 (dag 1194)
De Gasthuiszusters, die gisterenmorgen aanzegging kregen ons ’s namiddags de wolmatrassen te leveren, hebben de beste wol nog trachten te redden, en matrassen met mindere kwaliteit geleverd, ontvingen daarvoor 1.200 frank en kochten voor 200 frank kapok in de plaats. Het kasteel leverde 18 matrassen.
Blokmakers mogen geen bomen meer aankopen zonder toelating van de Duitsers.
Wijmen worden verkocht aan 3,75 de schoof.

Donderdag 15 november 1917 (dag 1195)
Om 11 uur schriftelijke uitnodiging om tegen 4 uur een tas koffie in ’t kasteel te komen gebruiken. Placid heeft me daar vervangen tot 6 uur.
Meneer Prior die om 6 uur met de boot naar Antwerpen is vertrokken en om 4 ½ namiddag terug thuis was, bracht het nieuws mee dat Mgr.van Namen door de Paus naar Rome is ontboden en dat de oorlog met Nieuwjaar gedaan is volgens de profetie van . . . den auditeur der Nuntiatuur. Die kan ’t weten?

Vrijdag 16 november 1917 (dag 1196)
Onderpastoor Verbist moest naar Mechelen, opgeroepen door de Kommandatur. Onderpastoor De Ceulaer was nog niet terug van z’n 8 dagen vakantie, en de pastoor kan geen communie uitdelen.
Gisterenavond 8 ½ werd te Bornem aangemeld dat er te Puurs een trein met vluchtelingen was aangekomen. Allerhande karren en wagens werden opgeroepen om ze te halen. Het comiteit zorgde in den bouw voor brood en warme soep. Om 1 uur ’s nachts kwamen de eerste wagens aan met mensen en huisgerief.
327 mensen werden ondergebracht, voorlopig in de grootste lokalen, Broederschool, zaal van de Roos, Jef Van Fraeyenhoven, Jan uit ’t hol enz. daar werd hun soep en brood uitgedeeld. Het zijn meestal boerenmensen, fatsoenlijke en christelijk, huishoudens van 9 en 10 kinderen. Ze sakkeren geweldig op de Pruissen die hen hebben uitgeplunderd en dan gedwongen hun dorp te verlaten, in treinen stopten en niet zegden waarheen. Sommigen die wat graan of gerief trachtten mee te nemen werd dit nog afgenomen.
De Duitse matraszoekers zijn vandaag naar Sint-Amands gaan opereren.

Zaterdag 17 november 1917 (dag 1197)
Ontmoeting van onderpastoor Verbist, die vertelt dat hij, te Mechelen op de Kommandatur ontboden, gevraagd werd of hij als secretaris van ’t voedingscomiteit niet wist dat het vet van het vee door ’t comiteit geslacht, moest worden afgeleverd aan de Duitsers. Antwoord: ’t comiteit te Bornem slacht geen vee maar koopt het van de slachters, en als gij in ’t vervolg te Mechelen nog iet te ondervragen hebt laat dan weten waarover ’t gaat, dan kan een bevoegde persoon U komen antwoorden!
De meeste vluchtelingen zijn reeds onder dak bij boeren van Doregem en Luipegem, Branst en Klein Mechelen. Verscheidene kwamen deze namiddag te biechten. Sedert 3 jaren hadden ze thuis geen kerkklok meer gehoord. Onderpastoor De Ceulaer gisterenavond thuis gekomen vertelt dat er in Herentals 1.100 vluchtelingen zijn van Lichtervelde. De kinderen zijn ook niet meer ter school kunnen gaan en bijgevolg nog al ten achter.

Zondag 18 november 1917 (dag 1198)
Burgemeester Cammaert heeft z’n mouterij ingericht om een 50-tal vluchtelingen onder te brengen, er blijven nog 20 te plaatsen. Zonderling genoeg, als er Duitse troepen te Bornem inkwartiering zochten, werd door de gemeente altijd de abdij eerst en vooral volgestopt, nu wordt ze gespaard of vergeten – en Wanneske Vermeiren staat z’n huizeke af aan armere dan hij!
De onderpastoor der vluchtelingen van Beytem, een 50-jarige is te Wintam in een huis der patronage ingekwartierd; z’n 80-jarige pastoor is onlangs overleden. Hij is vandaag te Bornem gekomen, heeft z’n parochianen om 10 ½ uur in de parochiekerk bijeengeroepen en hun een hartelijk woord van geduld en vertrouwen toegesproken.
Reacties

IN DE KIJKER

Maandag 10 december 1917 (dag 1220)Om 8 uur deze morgen waren de wolbergplaatsen dicht genageld. De ledige overtrekken naar het washuis, met de overschot van ’t paardshaar en kapok (g...
Maandag 03 december 1917 (dag 1206)Om 2 ½ vertrekt Placidus met de trein naar z’n zuster te Velm.In de Presentatie zijn sedert zaterdag 2 zusters van Liefde van Beytem ingekwartierd. ...
Maandag 26 november 1917 (dag 1206)Kwart voor 11 lezing over ongeregelde genegenheden. Geen examen.Om 4 uur is Placidus thuis gekomen van de begrafenis z’n zuster....
Maandag 19 november 1917 (dag 1199)De Prior is om 6 uur met de boot vertrokken naar Antwerpen, vandaar met de trein en tram naar Hasselt – Kerniel.Van het kasteel brengt men een jonge c...
Maandag 12 november 1917 (dag 1192)Een kwart voor 10 uur voormiddag passeerde een vlieger west-oost. Een kwartier later kwam hij terug in omgekeerde richting. Vandaag werd er 200 gra...
Maandag 5 november 1917 (dag 1186)Om 7 ½ uur is de tabaksnijder van Sint-Niklaas teruggekomen om te werken en broeder Alanus heeft het zo druk dat het haarsnijden erbij vergeten word...
Maandag 29 oktober 1917 (dag 1178)Toen we gisterenavond om 8 uur naar bed gingen kwam er nog een vliegtuig aangeronkt van over de Stenenmolen naar Antwerpen heen. Ondanks het maanlic...
Maandag 22 oktober 1917 (dag 1171)Gisterenavond zijn de Duitse gendarmen uit het huis van de koster vertrokken, de sleutel meenemende.Duitse Polizei draagt op hun buikriem in gulden le...
Maandag 15 oktober 1917 (dag 1164)Deze middag brief ontvangen van de Prior van Val Dieu, over hun weinig vrije misintenties.Broeder Alanus is op de boomgaard de pindraad aan ’t oproll...
Maandag 8 oktober 1917 (dag 1157)De Prior, deze blijft in ’t dorp voor de comiteitzitting tot 12 uur. Weder regenachtig.Nivardus gaat naar z’n winterkwartier op ’t oud ziekenhuis.Bakke...
Maandag 1 oktober 1917 (dag 1150)Te Hingene op het paviljoen van den Noteleir is een hoge officier, neef van V.(Maekensen), zegt hij, zijn kwartier komen opslaan met nog andere Duits...
Maandag 24 september 1917 (dag 1143)Om 11 ½ uur is pastoor Gordijn van Sint-Niklaas hier gekomen voor z’n retret.Het werkvolk begint de hofpaden te kuisen. Of ’t nodig was! ...
Maandag 17 september 1917 (dag 1136)In het Kapittel deed de Prior na een kort sermoen de absolutiones consultas of torum, en zei dan dat we voortaan ook voor de overledenen van de ord...
Pater Benedictus Van Doninck werd op 9 oktober 1858 in Herentals geboren  als Josephus Dionysius Van Doninck.  Op 19-jarige leeftijd trad hij binnen bij de Cisterciënzers te B...