Dagboek Pater Van Doninck

Maandag 15 november 1915 tot en met zondag 21 november 1915

Maandag 15 november 1915 (dag 471)
Om 12 uren gaat Benedictus te voet over Wintam–Schelle naar Hoboken, neemt daar de tram tot aan de Turnhoutse Poort te Antwerpen, en tramt om 4 ½ voort naar Herentals, waar hij om 7 ½ aankomt.
Te Herentals waren nog 30 Duitsers ingekwartierd.

Dinsdag 16 november 1915 (dag 472)
Om 6 ½ mis gelezen bij de E.Zusters Penitentien, pensionairen 75 in plaats van 175. Brouwerij De Wolf door het klooster aangekocht om ingelijfd te worden bij het kloostergoed.
Papieren pasgeld 5,10,25,50 cent, zeer kundig getekend door De Clerck, directeur der tekenschool. Fabrieken gedeeltelijk werk.
Hollands wit brood wekelijks. College telt ’t zelfde getal studenten als voor de oorlog, 11 professoren. De Duitse katholieke soldaten hebben maandelijks hun mis en sermoen in de Bovenkerk, door hunnen aalmoezenier, die biecht hoort in de biechtstoel van meneer de deken. De protestanten vergaderen in de patronage of in een of ander herbergzaal. De beiaard van het stadhuis is door de Duitse overheid het zwijgen opgelegd, omdat hij de nachtrust stoort! Feitelijk omdat hij niet dan nationale liederen kent! Op de vaart druk schepenverkeer.
De Gladbäch rijdt eenmaal daags weg en weer alleen voor de Duitsers. Geen Kempeneer maakt er gebruik van.

Woensdag 17 november 1915 (dag 473)
Om 9 uur in de hoofdkerk, stampvol. Lijkmis gezongen door kinderen en Normalisten voor de gesneuvelde soldaten. Rondhaling voor de Polen. Baarkleed met nationale vlag, Brabançonne.
De Duitse postmeester in groot uniform woonde de mis bij. Deze is zeer godsdienstig en gaat alle dagen naar de 9 uur mis.
Bezoek bij de oud-deken Baeten.
Om 2 ½ met de tram naar Westmalle. In de abdij waren 3 paters: Isidorus, Stephanus, Wilmhelmus en 10 broeders. De anderen wonen verdeeld te Zundert-Echt Tegelen. Aarlen. Rixel. Hier overleed over enige dagen Norbertus prov.van de Congo. De toren der abdijkerk heeft de Belgische genie doen springen tot aan de galmgaten. Het aanbod der paters om hem op 24 uren af te breken werd afgewezen. Men gebruikte dynamiet, een deel van de toren viel door het welfsel presbyterium, een 2 meters diep gat makend. Een onderdeel viel in de zijbeuk, waar hun kruisweg hangt. Schade geraamd op 28.000 frank.
Miswijn bijna uitverkocht. Ze hebben nog 25 koeien en 300 kiekens.
Twee hunner paters, Edmundus en een andere aan ’t front, hebben niets meer laten weten sedert de oorlog aan gang is. Duitsers gebruiken de toren als observatie post. Geen koor – geen vasten – geen silentium. Ze staan om 3 uur op en gaan om 7 uur slapen. Of ze zullen ontkomen aan de 10-voudige belasting wegens de afwezigheid der grondeigenaars is zeer twijfelachtig?

Donderdag 18 november 1915 (dag 474)
De Parochiekerk van Westmalle is deze zomer bij toeval afgebrand. Er wordt dienst gedaan in de scholen der Franse broeders du Saint-Viateur, niet ver buiten de gemeente. Om 9 uur naar Antwerpen vertrokken.
Om 1 uur op de oever bij Libertus zat Nivardus van Val-Dieu, deze had vier maanden te Schoten bij zijn familie doorgebracht. De vorige week was hij door z’n abt vermaand, dat er over hem klachten wegens rondloperij waren toegekomen! De sukkelaar durfde niet mee naar Bornem.
De boot voer af om 2 ½ en kwam aan de veerdam om 5 uur aan.
Om 5 ¾ zat ik met de anderen in de refter. Er was niets voorgevallen, tenzij dat er Duitsers op de toren waren geweest en meneer Verbist als anti-Duits door een wijf van Bornem aangeklaagd, en te Boom had moeten verschijnen, maar vrijgelaten was tot nader order.
Dinsdag (16) was Placidus naar Dendermonde geweest om er de lijkdienst van Prelaat Lebeau bij te wonen. 5 paters + 2 broeders van Dendermonde waren er thuis, tegenwoordig 7 paters van Afflighem, 2 Augustijnen, 2 broeders van Sint-Niklaas. 4 familieleden, omtrent 30 wereldse geestelijken. P Tack ( Hathabrandus) in Holland was onlangs overkomen maar met grote moeite terug geraakt. De anderen verblijven nog in Engeland.

Vrijdag 19 november 1915 (dag 475)
Om 2 uur bezoek van madame de Gravin. Madame Cranleux met hare dochter, die eindelijk verleden maandag is thuis gekomen uit Holland, kwam ze afhalen.
De Duitse kleermaker komt om een ledekant. Placidus geeft hem een paar balken met planken waarmee hij zijn ledekant kan maken volgens goesting.
Om 5 uur onder ’t officie gaan 4 Duitsers met lantaarnen op de toren en blijven er tot 7 uur. Ook op de mouttoren van de ster.
De schoolkinderen komen vertellen dat Jan Pas bij de zusters is komen zeggen dat morgen alle schoollokalen moeten vrij zijn om er soldaten te logeren !
Voor den bouw der broederschool is men begonnen de fondamenten te leggen.
De gemeente heeft 400.000 kilo kolen aangekregen voor de behoeftigen.
Deze voormiddag kwam Jan Pas in de keuken en vroeg aan broeder Remigius : "waar is broeder kok”
Remigius :. "weg”
Jan Pas: ”weg ?”
Remigius:. "Ja "
Jan Pas: "Komt er niet terug?”
Remigius: "jawel !”
Jan Pas: ""Wo ist er hin?”
Remigius: "naar het gemak !”
Jan Pas: ”wohin?”
Remigius: "Daar waar de keizer te voet naartoe gaat !”
Jan Pas:"Wass ? de Keizer ?”
Remigius maakt een broekafstropende beweging.
Jan Pas: "Ah so !” en hij filoert.

De hele dag is het kanon hoorbaar geweest.
Men verwacht een hele zending kleren voor den armen uit Amerika.

Zaterdag 20 november 1915 (dag 476)
E.H. Verbist, op aanraden van meneer Pastoor, heeft z’n functie in den bouw overgegeven aan de koster.
Om 1 ½ brengt de boswachter twee konijnen. Er zijn eendvogels genoeg, doch de gravin wil geen toelating vragen om ze te vangen.
Jan Pas kwam vandaag bij Theodoor om de piano te vragen, als de meid alleen thuis was, en hij werd doorgezonden.
Gisteren was hij in ’t Pensionaat gekomen om een piano te kiezen, maar kon zonder piano aftrekken, ook bij de Kanasser, Lathouwers, die afwezig is.
Men vertelt dat er een dubbele Duitse wachtpost staat aan het huis van Notaris Verbelen te Puurs, omdat dezes dochter in een aangeslagen brief zou geschreven hebben fier te zullen zijn als ze door de Duitsers werd gestraft, een 2de dochter zou met de Duitsers aanhouden !
Van 1 tot 2 uur waren vier Duitsers op onze toren.

Zondag 21 november 1915 (dag 477)
Af en toe kanon hoorbaar in het zuidwesten.
In de missen van 5 en 6 ½ was er zichtbaar veel minder volk.
De gazetjongen van Mechelen komt vertellen, dat Kardinaal Mercier te Keulen gevangen zit en niet naar Rome mag vertrekken, voordat de Kardinaal van Keulen te Rome is aangekomen !
De boeren van Bornem moeten vandaag bij Jef van Fraeyenhoven bijeen komen. Men zegt dat zij, die 3 koeien hebben er een moeten afgeven aan de Duitsers. De boeren van Temse zijn uitbetaald geworden voor de opgeëiste paarden.
In de Köln. Volksgazet stond vandaag te lezen, dat er in Frankrijk reeds 5.800 priesters en seminaristen waren gesneuveld. Item dat in België P. Devroye rector van een college te Brussel veroordeeld was tot 1 jaar gevang, wegens ’t oversmokkelen van Belgische recruten !
Reacties

IN DE KIJKER

Maandag 23 december 1918 (dag 1597)Regen en stormvlagen.Om 10 uur zijn er 2 boerkes van Lokeren hier aangekomen en waren overgelukkig hier op onze stal hun koebeest, Paula, terug te v...
Maandag 16 december 1918 (dag 1590)Van Hingene heb ik ons kleinste ciborium terug naar huis gebracht, dat daar bij de Zusters binst den oorlog in gebruik was, het hunne met ander kerk...
Maandag 9 december 1918 (dag 1583)In ’t gasthuis heb ik na de mis het H.Oliesel toegediend op aanvraag van de pastoor aan juffrouw Feytens, die daar reeds enige weken in pensioen was...
Maandag 2 december 1918 (dag 1576)Kannes, het kauwke van Leonardus, sedert een paar dagen onpasselijk, lag deze morgen om 4 uur dood in zijn mandje op de calafact. Begraven om 10 ¾ L...
Maandag 25 november 1918 (dag 1569)Gisteren zijn 3 gendarmen te Bornem in het huis van juffrouw Z.Brijs gekwartierd.Tegen 7 uur deze morgen is Ven.P.Senior Nivardus, 88 jaar, op vacant...
Maandag 18 november 1918 (dag 1562)In Hingene had pastoor Verhaegen vanaf de preekstoel het nieuw Belgisch volkslied voorgelezen en aangeprezen, en er werden 600 exemplaren in die voo...
Maandag 11 november 1918 (dag 1555)Deze morgen 4 ½ eerste kanonschot hoorbaar. Af en toe nog een. Dus nog geen wapenstilstand?Om 8 ½ komt een officier, de bangmaker Pic…… en 2 soldaten...
Maandag 4 november 1918 (dag 1548)Kanon de hele dag bedrijvig in ’t westen.Deze morgen om 8 begonnen Duitsers pindraadversterkingen te maken vanaf onze brug naar het bergsken in de boo...
Maandag 28 oktober 1918 (dag 1541)Veel oefeninggeschut aan de Scheldekant.Vliegtuigen ronken de hele dag door in de omtrek.Ter gelegenheid van mijn 10e professiejaar stond er een bloe...
Maandag 21 oktober 1918 (dag 1534)Postulant Beukelaers komt om 12 uur hier aan.Onder de Sexten komt een Duits kwartiermeester met 2 soldaten plaats vragen voor 500 soldaten. Legt bes...
Maandag 14 oktober 1918 (dag 1527) Het kanon heeft de hele nacht getrommeld en blijft de ganse dag aan ’t woord. Zuid-west.Onder de mis van 9 uur passeert een vliegtuig, om 10 uur 3 ...
Maandag 7 oktober 1918 (dag 1520)Op 2e kermisdag woonden onze broeders de hoogmis en de Vespers bij in de koor. Weinig volk in de missen.Meneer Prior gaat om 7 ½ met de boot naar Antw...
Pater Benedictus Van Doninck werd op 9 oktober 1858 in Herentals geboren  als Josephus Dionysius Van Doninck.  Op 19-jarige leeftijd trad hij binnen bij de Cisterciënzers te B...